Nacięcie krocza - metody, zalety i wady oraz higiena

Małgorzata Florków / 25 grudnia 2019

Nacięcie krocza jest czynnością, którą do niedawna wykonywało się rutynowo. Obecnie możliwe jest korzystanie z nowocześniejszych metod wspomagania porodu. Nacięcie krocza określa się jako epizjotomię. Zabieg ten wykonuje się u kobiet rodzących siłami natury, w celu zapobiegania sytuacji samoistnego pęknięcia krocza, a także pochwy. Pozornie epizjotomia jest niewielkim zabiegiem, jednak powoduje u kobiet długotrwały dyskomfort. Po nacięciu krocza pacjentka odczuwa uciążliwe dolegliwości przez tygodnie, a nawet miesiące. W związku z tym nacięcie krocza powinno wykonywać się jedynie w uzasadnionych przypadkach, gdy jest to konieczne.

Nacięcie krocza - metody, zalety i wady oraz higiena

Nacięcie krocza podczas porodu

Tkanki znajdujące się w okolicy krocza rozciągają się, jednak pomimo tego czasami dochodzi do ich pęknięcia podczas przechodzenia dziecka. Czasami zdarza się, że epizjotomia jest stosowana zapobiegawczo. W ostatnich latach zabieg ten stał się tematem kontrowersyjnym w środowisku medycznym oraz wśród pacjentek. Zwolennicy epizjotomii twierdzą, że wykonanie nacięcia zapobiega wystąpieniu komplikacji porodowych u rodzącej kobiety i dziecka. Przeciwnicy nacinania krocza uważają, że jest to zbędny zabieg okaleczający kobietę, ponieważ może on wydłużyć rekonwalescencję po porodzie. Rana krocza znacznie ciężej się goi, a także powoduje dolegliwości bólowe podczas siedzenia. Kobiety po wykonanej epizjotomii odczuwają pieczenie podczas oddawania moczu, a także mogą mieć problemy z jego nietrzymaniem. Powikłaniem po nacięciu krocza może być także odczuwalny ból podczas stosunku oraz rozluźnienie się pochwy, skutkujące zmniejszeniem odczuwania partnera w czasie stosunku seksualnego.

W wielu polskich szpitalach zabieg nacinania krocza jest wykonywany rutynowo bez wskazań medycznych. Błędnym założeniem jest, że samoistne pęknięcie krocza jest lepszym rozwiązaniem niż wykonanie planowanego cięcia. Bardzo rzadko zdarza się, że dochodzi do ciężkiego uszkodzenia krocza podczas porodu pochwowego. Ciało kobiety jest przygotowane do tego, by urodzić dziecko bez zbędnych ingerencji medycznych. W związku z tym epizjotomia powinna być wykonywana jedynie w sytuacji, gdy zachodzą wskazania medyczne.

Kiedy powinno być wykonane nacięcie krocza?

Poprzez wykonanie nacięcia krocza dochodzi do powiększenia średnicy kanału rodnego, co ułatwia przejście główki dziecka. Wskazaniem do wykonania zabiegu jest:

- poród pierwszego dziecka w późnym wieku,

- rodząca pacjentka cierpi na chorobę serca lub poważną wadę wzroku,

- płód jest jeszcze niedojrzały i za słaby,

- położenie pośladkowe dziecka,

- zachodzi ryzyko niedoboru tlenu dziecka podczas przejścia przez pochwę,

- tkanki w okolicy krocza i pochwy są niewystarczająco rozciągliwe,

- tkanki krocza powodują silny ucisk na główkę dziecka,

- pacjentka posiada blizny lub inne zmiany w okolicy krocza po wcześniejszych zabiegach,

- dziecko posiada wyjątkowo dużą główkę,

- zachodzi konieczność zastosowania kleszczy lub wyciągacza próżniowego.

Podczas porodu położna jest w stanie określić, czy tkanki krocza wytrzymają poród. Jeśli podczas drugiego etapu porodu w czasie przechodzenia główki dziecka dochodzi do ich napinania się, a dodatkowo staną się cienkie i bledną konieczne jest wykonanie epizjotomii. Nacięcie przeprowadza się w szczycie skurczu, czyli w momencie, gdy główka dziecka naciska na tkanki krocza, powodując ich rozciąganie. W tym czasie tkanka nie jest wrażliwa na ból. Jeśli natomiast w trakcie wykonywania cięcia pacjentka odczuwa ból, oznacza to że zostało ono wykonane nieprawidłowo lub w nieodpowiedniej chwili.

Podczas porodu można wykonać dwa nacięcia: boczne i środkowe, które określane jest prostym. Nacięcie środkowe powoduje mniejszy dyskomfort niż nacięcie boczne, gdyż rana jest mniejsza. Proces jej gojenia przebiega dużo szybciej. Pomimo tych zalet nacięcie środkowe jest wykonywane rzadziej niż boczne, ponieważ zachodzi ryzyko pęknięcia tkanek w stronę odbytu, a także uszkodzenia zwieracza odbytu.

Jak pielęgnować ranę po nacięciu krocza?

Rana po nacięciu krocza jest bardzo podatna na infekcje, dlatego ważna jest odpowiednia pielęgnacja. Po każdym skorzystaniu z toalety należy dokładnie spłukać delikatnym płynem bakteryjnym i dużą ilością wody okolice krocza. Po myciu należy wytrzeć te okolice ręcznikiem jednorazowym. Podcieranie się powinno być wykonywane od przodu do tyłu, by zapobiec przejściu bakterii z odbytu. Istotnym elementem podczas procesu gojenia się rany jest jej wierzenie. Zamiast kąpieli w wannie lepiej wybrać prysznic. Miejsce nacięcia powinno być suche, gdyż wilgotne środowisko sprzyja bakteriom i grzybom. W sytuacji, gdy rana nie chce się goić, a dodatkowo pojawił się ostry ból i gorączka, konieczne jest jak najszybsze skonsultowanie się z lekarzem. Takie objawy mogą być przyczyną infekcji rany i rozluźnienia szwów (czasami nawet ich całkowitego puszczenia). Odchody połogowe to także korzystne środowisko dla rozwoju bakterii. Prawidłowo wykonane nacięcie i szycie goi się około dwóch tygodni. O nieprawidłowościach świadczy powstanie grudek i krwiaków. W celu przyśpieszenia procesu gojenia się rany po nacięciu krocza można stosować napar z rumianku, a także kory dębu. W sytuacji, gdy krocze jest opuchnięte zaleca się stosować okład z altacetu lub rivanolu. Jeśli występują poważne powikłania, konieczne może być powtórne wykonanie zabiegu nacięcia krocza i jego ponowne zszycie.