Haluksy

Patrycja Deja / 8 maja 2016

Haluks, czyli paluch koślawy. Haluks jest chorobą zwyrodnieniową, która polega na zniekształceniu stopy począwszy od dużego palca po śródstopie. Choroba ta w większości przypadków dotyka kobiety, gdyż noszenie butów na wysokich obcasach, stojący tryb życia, oraz nadwaga w znacznym stopniu przyczyniają się do powstawania palucha koślawego.

Haluksy

W początkowej fazie leczenie zachowawcze najczęściej wystarcza, jednak haluks w zaawansowanym stadium wymaga leczenia operacyjnego, dlatego nie warto zwlekać z wizytą u ortopedy, gdy zauważymy nieznaczne wykrzywianie się palca. Tym bardziej że haluks w średnio zaawansowanym i zaawansowanym stadium utrudnia normalne funkcjonowanie ze względu na towarzyszący paluchowi koślawemu ból, a czasem skurcze mięśni stopy.

Haluks - przyczyny

Do bezpośredniej i najczęściej bagatelizowanej przyczyny powstawania palucha koślawego zalicza się noszenie butów na wysokim obcasie, co powoduje przeciążenie przedniej części stopy, a jeśli obuwie dodatkowo ma wąski czubek dochodzi do ucisku na duży palec i łuk poprzeczny stopy, co jest bezpośrednią i najczęściej spotykaną przyczyną zniekształcenia stopy. Pamiętajmy, że stopa jest skonstruowana do chodzenia w pozycji poziomej i tylko ułożona w taki sposób jest w stanie utrzymać ciężar całego ciała, a buty na wysokim obcasie sprawiają, że ciężar ten jest rozłożony nierównomiernie. W ten sposób struktura stopy zostaje naruszona, mięśnie osłabiają się i zostaje przeciążona wewnętrzna krawędź stopy, co bezpośrednio prowadzi do powstawania palucha koślawego.

Dziedziczność palucha koślawego

Haluksy mogą tworzyć się u osób, które nie noszą butów na wysokim obcasie, ale odziedziczyły skłonność do palucha koślawego poprzez nieprawidłowy układ powierzchni stawu śródstopno-palcowego, wiotkość tkanki łączne, nietypowe ułożenie kości w okolicach śródstopia, oraz „egipski kształt stopy”, o którym mówimy wówczas gdy paluch jest dłuższy niż drugi palec.

Jak zapobiegać haluksom

U jednych osób zapobieganie haluksom oznacza rezygnację z niewygodnego obuwia, dla drugich ćwiczenia fizyczne, niedopuszczenie do nadwagi, oraz zdrowa dieta. Dla innych są to specjalne ćwiczenia wykrzywiającego się palucha (zginanie i prostowanie palca naprzemiennie), noszenie specjalnego separatora i wiele innych metod zalecanych indywidualnie każdemu pacjentowi przez ortopedę.

Haluksy leczenie

Aby leczenie haluksów było skuteczne i nie wymagało interwencji chirurgicznej należy zgłosić się do ortopedy, kiedy zauważymy pierwsze objawy. Do nieinwazyjnych metod leczenia haluksów należą:

- plastry i żelowe osłony kojące ból i zapobiegające powstawaniu haluksów;

- kliny międzypalcowe, które przywracają stopie prawidłowe ułożenie co zmniejsza tarcie w stopie i łagodzi ból;

- peloty, czyli żelowe wkładki i pół wkładki w kształcie litery T, które zapobiegają płaskostopiu, ten rodzaj wkładki można nosić podczas chodzenia w płaskim obuwiu;

- ochronne poduszki do butów na obcasie;

- silikonowe wkładki korygujące płaskostopie i haluksa poprzez unoszenie stopy do góry i wymuszanie jej prawidłowego położenia;

- żelowa opaska na haluksy, której zadaniem jest utrzymanie palca na właściwym miejscu i ochrona przed bolesnymi otarciami;

- aparaty korekcyjne na dzień i noc, specjalnie dopasowywane do zniekształcenia stopy, używane również podczas rehabilitacji po zabiegu operacyjnym;

- szyny profilaktyczne;

- leki przeciwbólowe, jeśli zniekształcenie powoduje ból.


Operacyjne metody korekcji stopy

W niektórych przypadkach stopa jest na tyle zniekształcona, że pozostaje jedynie leczenie operacyjne. Wiele osób obawiających się interwencji chirurgicznej sądzi, że z haluksami można żyć, jednak deformacja stopy u przeważającej części chorych postępuje sukcesywnie i wcześniej czy później zabieg operacyjny jest konieczny, gdyż chory nie jest w stanie chodzić.


Metody leczenia operacyjnego:

  • korekcja stopy wykonywana na tkankach miękkich, czyli w torebce stawowej i ścięgnach z resekcją głowy kości śródstopia, metoda ta sprawdza się jedynie, gdy nie doszło do całkowitego zniekształcenia stopy
  • osteotomia Chevron jest to korekta wykonywana w obrębie głowy i kości śródstopia, metodę tą można podzielić na:
  • klinowa i półkulista - metoda ta polega na wycięciu fragmentu kości (w kształcie klina) i usunięcia zniekształcenia stopy poprzez korektę deformacji
  • Scarf metoda polegająca na zespoleniu odłamów i obciążeniu kończyny, ta metoda pozwala już po 3 dobach na założenie specjalnego obuwia pooperacyjnego, które należy nosić przez około 6 tygodni.

Większość zabiegów operacyjnych nie wymaga usztywnienia stopy gipsem, a jak wynika ze statystyk zoperowani chorzy w przeważającej większości żałują, że tak późno zdecydowały się na zabieg, który w zaledwie kilku tygodni pozwala wrócić do normalnego życia.

Zobacz też: Jak dbać o zdrowie stóp