Barszcz Sosnowskiego - pochodzenie, charakterystyka, oparzenia i ich leczenie

Patrycja Deja / 5 maja 2016

Barszcz Sosnowskiego (łac. Heracleum sosnowskyi Manden.) znany również pod nazwą "zemsta Stalina" został wyhodowany na Kaukazie, gdzie miał być stosowany jako pasza dla bydła. Do Polski przywieziono go pod koniec lat 50. ubiegłego stulecia. Szybko jednak okazało się, że mleko pochodzące od krów karmionych tym chwastem ma charakterystyczny gorzki posmak. Upraw na szeroką skalę zaprzestano, jednak nie zostały zlikwidowane już istniejące, a te rozprzestrzeniły się na obszar całej Wschodniej i Środowej Europy.

Barszcz Sosnowskiego - pochodzenie, charakterystyka, oparzenia i ich leczenie

Barszcz Sosnowskiego: zemsta Stalina atakuje

Barszcz Sosnowskiego jest obecnie jedną z najniebezpieczniejszych roślin w Europie, gdyż kontakt z nim powoduje silne i długo gojące się poparzenia 2 i 3 stopnia. Uważa się za szczególnie niebezpieczne eksponowanie poparzonych części ciała na działanie promieni słonecznych, co jest właściwie nieuniknione, gdyż roślina ta występuje w okresie letnim. Obecnie Barszcz Sosnowskiego jest często spotykany również na łąkach, polach i w przydrożnych rowach. Roślina rozsiewa się wiatrem, dlatego całkowita eliminacja Barszczu Sosnowskiego jest praktycznie niemożliwa.

Jak rozpoznać Barszcz Sosnowskiego

Roślina ma długie proste łodygi dorastające nawet do 4 metrów, wokół których występują w dużych kępach pierzaste liście, kwiaty przypominają przerośnięty kwitnący koper. Roślina występuje na łąkach, polanach i w przydrożnych rowach. Łatwo ją pomylić z barszczem olbrzymim Mantegazyjskim, który jest równie niebezpieczny. Na terenie naszego kraju obecnie występują również pochodne obu roślin do złudzenia przypominające omawiany chwast różniące się jedynie kolorem kwiatostanu z barwą od białych po różowe, które wywołują podrażnienia i alergie skórne jednak mniej groźne.

Szkodliwy wpływ Barszczu Sosnowskiego

Zawarte w soku oraz wydzielanych przez roślinę olejkach eterycznych furanokumaryny w połączeniu z promieniami słonecznymi UVA i UVB wpływają na DNA komórek skórnych powodując silne poparzenie (dlatego też jeśli już doszło do kontaktu skóry z Barszczem Sosnowskiego pierwszym, doraźnym działaniem powinno być osłonięcie tej partii ciała przed światłem dziennym i jak najszybszy kontakt z lekarzem), gdyż silne działanie toksycznego olejku może prowadzić do martwicy uszkodzonej skóry. Ponadto Powiatowe Stacje Sanitarno-Epidemiologicze alarmują, iż chwast ma działanie rakotwórcze, może również powodować uszkodzenia płodu.

Kiedy Barszcz Sosnowskiego jest najgroźniejszy

Okres kwitnienia Barszczu Sosnowskiego to czas od kwietnia nawet do lipca, wówczas roślina jest najbardziej niebezpieczna i nawet pośredni kontakt może powodować poparzenie. W tym okresie soki wydostają się z chwastu w postaci oprysków i mogą doprowadzić do uszkodzenia skóry osób znajdujących się w pobliżu. Jak wynika z badań i obserwacji osób, które miały kontakt z Barszczem Sosnowskiego ze względu na uwalnianie się z rośliny trujących olejków eterycznych należy unikać przebywania w jej otoczeniu, gdyż może to prowadzić do podtrucia organizmu toksynami objawiającego się bólem, zawrotami głowy, nudnościami, a nawet wymiotami.

Poparzenie Barszczem Sosnowskiego

Pierwsze objawy poparzenia występują od 30 minut do nawet 2 godzin od kontaktu z rośliną, przy czym ich intensywność jest uzależniona stopnia działania promieni słonecznych UVA i UVB na poparzoną skórę, oraz indywidualnego uwarunkowania organizmu i samej rośliny, która w poszczególnych fazach wzrostu charakteryzuje się różnym stopniem nasilenia toksyn w wydalanych olejkach. Na poparzonych partiach skóry przez pierwszą dobę pojawiają się:

- czerwone plamy, następnie w ich miejscu powstają pęcherze z płynem surowiczym (charakterystyczne dla innych typów poparzeń)

Po około 3-4 dobach pęcherze przekształcają się w ciemne brązowawe plamy, utrzymujące się do kilku miesięcy, skóra w tych miejscach jest wyjątkowo wrażliwa na działanie promieni słonecznych przez kolejne kilka lat.

W skrajnych przypadkach blizny po poparzeniu Barszczem Sosnowskiego mogą pozostać na długie lata.

Inne groźne objawy kontaktu z Barszczem Sosnowskiego:

- podrażnienie dróg oddechowych, mogące powodować trudności w oddychaniu;

- nudności i wymioty będące objawem zatrucia całego organizmu;

- ból głowy;

- zapalenie spojówek (łzawienie i szczypanie oczu).

Oparzenia barszczem Sosnowskiego - jak leczyć?

Jeżeli mamy podejrzenia dotyczące tego, że mieliśmy kontakt z Barszczem Sosnowskiego, musimy dokładnie przemyć narażone na poparzenia miejsca przy pomocy wody z mydłem. Następnym krokiem będzie jak najszybsza konsultacja z lekarzem. Przy tego typu oparzeniach należy stosować maści przeznaczone do leczenia łuszczących się zmian skórnych, które przeciwdziałają zmianom alergicznym.

UWAGA!

Nie należy samodzielnie usuwać Barszczu Sosnowskiego! Kiedy zauważysz tę groźną roślinę, należy zawiadomić Straż Miejską, która wysyła ekipę w specjalnej ochronnej odzieży.