Jaglica - jakie są objawy choroby oczu? Jak postępować i jak leczyć?

Małgorzata Florków / 26 marca 2019

Jaglica, czyli chlamydiowe zapalenie spojówek (inaczej: wtrętowe zapalenie spojówek) jest podstępną chorobą oczu, której większe występowanie można zauważyć w krajach o niższym poziomie rozwojowym (Afryka, Azja, Indie). To właśnie tam uważana jest za najczęstszą przyczynę ślepoty. Szacuje się, że jaglica dotyka około 100 do 150 milionów ludzi na całym świecie. W tym u około 6 milionów jest odpowiedzialna za ślepotę. Ze względu na poszerzającą się turystykę oraz migrację ludności zaczęła pojawiać się także w krajach europejskich. Według WHO (Światowa Organizacja Zdrowia), uda się zwalczyć tę chorobę do 2020 roku, dzięki programowi GET 2020. W Polsce jaglica występuje bardzo rzadko, jednak pojawia się ona znacznie częściej, niż jest rozpoznawana.

Jaglica - jakie są objawy choroby oczu? Jak postępować i jak leczyć?

Czym jest Jaglica?

Jaglica określana jest jako egipskie zapalenie spojówek. Nazwa tej choroby pochodzi od towarzyszących jej objawów czyli „jagieł”, które mają formę grudek. Wraz z rozwojem choroby ich ilość zwiększa się, a swoim kształtem i kolorem przypominają ziarna ugotowanej kaszy jaglanej. W Polsce choroba ta znana jest bardziej jako pęcherzykowe zapalenie rogówki. Jest to choroba zakaźna wywołana przez bakterię wewnątrzkomórkowe - Chlamydia trachomatis. Do zakażenia może dojść poprzez kontakt z wydzieliną z nosa lub z oczu osoby, która jest zarażona bakterią. W medycynie spotykane były przypadki, gdzie do zainfekowania doszło poprzez kontakt z przedmiotami osoby chorej. Choroba ta rozprzestrzenia się także przez owady, w związku z tym do zakażenia może dochodzić w bardzo łatwy sposób. Brak odpowiedniej higieny i utrudniony dostęp do bieżącej wody to czynniki, które znacząco sprzyjają rozwojowi tej podstępnej choroby. Według statystyk na jaglicę częściej zachorowuje płeć żeńska, a także dzieci w wieku między 3, a 6 lat.

Niepokojące objawy i rozwój choroby

Okres wylęgania się choroby następuje od sześciu do czternastu dni od chwili zakażenia. W początkowym stadium zakażenia pojawia się uczucie obecności ciała obcego pod powieką, a także zapalenie spojówek. W kolejnym etapie na spojówce osoby zarażonej pojawiają się grudki o żółtym zabarwieniu. To właśnie w nich znajduje się substancja składająca się z rozpadłej tkanki limfocytarnej, która odpowiedzialna jest za stan zapalny oraz proces bliznowacenia. Wraz z rozwojem zakażenia grudki powiększają się, a następnie pękają. Sytuacja ta uniemożliwia wzrost rzęs oraz prowadzi do wystąpienia patologicznych zmian w rogówce, co w konsekwencji może doprowadzić do uszkodzenia wzroku. Jaglicy towarzyszą uciążliwe dolegliwości w postaci świądu, bólu i podrażnienia oka, a także zaburzenia widzenia. Podczas nawrotów choroby problemem są blizny, które mogą prowadzić do zniekształcenia rogówki, a nawet jej owrzodzenia. Zbliznowacenia występujący w obrębie powiek przyczyniają się do upośledzenia funkcji gruczołów, które się tam znajdują, co w efekcie skutkuje zbyt małą produkcją śluzowych oraz tłuszczowych składników łez. W rezultacie powierzchnia rogówki zaczyna wysychać, prowadząc do degeneracji. Jaglica jest chorobą, której konsekwencją może być częściowa lub całkowita utrata zdolności widzenia.

Rozpoznanie i leczenie jaglicy

W pierwszym etapie choroby postawienie diagnozy jest praktycznie niemożliwe, gdyż przebiega ona wtedy bezobjawowo. Kluczem do postawienia odpowiedniej diagnozy jest pobranie wydzieliny z oka pacjenta, w celu przeprowadzenia badania na obecność bakterii Chlamydia-trachomatis. W przypadku, gdy wynik badania będzie pozytywny konieczne jest wprowadzenie antybiotykoterapii oraz zachowanie szczególnej higieny osobistej. Zazwyczaj w procesie leczenia stosuje się erytromycynę i tetracyklinę. Pomocniczo zaleca się długotrwałe (mion. 2 miesiące) stosowanie maści i kropli do oczu.

Deformacja powiek, a leczenie chirurgiczne

Czasami zdarza się, że choroba doprowadzi do deformacji powiek i uszkodzenia rogówki. W takich przypadkach konieczne jest przeprowadzenie zabiegu, który pozwala na częściowe odtworzenie ich prawidłowego kształtu. Leczenie chirurgiczne nie wymaga pobytu w szpitalu, ponieważ zabieg jest krótki i odbywa się w znieczuleniu miejscowym. Dzięki takiemu rozwiązaniu możliwe jest zlikwidowanie zniekształcenia powieki, które powodowało wystąpienie podrażnień rogówki oka. Przywrócenie prawidłowej funkcjonalności powieki umożliwia całkowite zamykanie szpary powiekowej i zapobiega wysychaniu oka. Podczas zabiegu lekarz nacina powiekę, na której znajdują się blizny i ustawia w prawidłowej pozycji rzęsy odpowiedzialne za wcześniejsze podrażnienia. Cała procedura trwa mniej więcej piętnaście minut. W sytuacji, gdy choroba doprowadziła do powstania bielma, a standardowe leczenie chirurgiczne nie przyniosło efektów, konieczne może być przeprowadzenie przeszczepu rogówki. Niezwykle ważnym elementem w osiągnięciu satysfakcjonujących efektów leczenia jest wcześnie wdrożona terapia. Dzięki niej możliwe jest uniknięcie uciążliwych powikłań zdrowotnych. Leczenie zachowawcze pozwala na zahamowanie rozwoju patologicznych zmian, ale nie chroni przed ponownym zakażeniem i rozwojem choroby. W związku ważna jest profilaktyka polegająca na poprawie standardu życia, większej higienie osobistej, a także skutecznym wyeliminowaniu ognisk choroby.