Jak zabezpieczyć się przed grypą?

AK / 30 maja 2016

Grypa to zakażenie układu oddechowego wywołane przez wirusa grypy. Zakażenie przenoszone jest drogą kropelkową podczas kaszlu lub kichania, a także poprzez dotknięcie zakażonej powierzchni lub podanie ręki. Wirus, po dostaniu się do górnych lub dolnych dróg oddechowych, namnaża się w komórkach nabłonkowych i wywołuje reakcję zapalną.

Jak zabezpieczyć się przed grypą?

Do czynników ryzyka zachorowania na grypę należą: dłuższe przebywanie w bliskiej odległości od chorego na grypę , kontakt bezpośredni z chorym lub ze skażonymi przedmiotami, niedostateczna higiena rąk, dotykanie skażonymi rękoma okolicy ust, nosa, oczu, a także przebywanie w dużych skupiskach ludzi w sezonie zachorowań na grypę.

Grypa objawia się nagłym wystąpieniem gorączki, dreszczy, bólu mięśni i bólu głowy. Chorzy skarżą się na uczucie rozbicia i osłabienia. Ze strony układu oddechowego pojawia się ból gardła, katar oraz suchy kaszel. Rzadziej mogą pojawić się nudności, wymioty lub biegunka.

Leczenie grypy o łagodnym przebiegu polega na odpoczywaniu w łóżku, piciu dużej ilości płynów, stosowaniu leków przeciwgorączkowych, przeciwbólowych, przeciwkaszlowych oraz  zmniejszających katar. W przypadku ciężkiego przebiegu choroby może być konieczne podawanie pacjentowi leków przeciwwirusowych, a nawet pobyt w szpitalu i podawanie tlenu.

Grypa może dawać groźne dla zdrowia, a nawet życia powikłania, dlatego ważne jest, by w sezonie zachorowań na grypę odpowiednio się przed nią zabezpieczać. Grypa może prowadzić do zaostrzenia chorób przewlekłych, takich jak astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc, czy niewydolność serca. Może być powikłana zapaleniem płuc, anginą paciorkowcową, a nawet zapaleniem opon-mózgowo rdzeniowych.

Czynnikami ryzyka ciężkiego przebiegu grypy i powikłań są: wiek powyżej 65 lat lub poniżej 5 lat, ciąża, znaczna otyłość (BMI powyżej 40), choroby płuc (przewlekła obturacyjna choroba płuc, astma), choroby serca (choroba wieńcowa, niewydolność serca), niedobory odporności (zakażenie HIV, leczenie immunosupresyjne), choroby nerek, wątroby, cukrzyca.

Zapobieganie

Coroczne szczepienia ochronne są najskuteczniejszą metodą zapobiegania zachorowaniom na grypę. Skuteczność szczepionki przeciw grypie zależy od wieku i stanu układu immunologicznego osoby zaszczepionej, a także od podobieństwa antygenowego wirusów znajdujących się w szczepionce do wirusów krążących w populacji. Z powodu dużej zmienności antygenowej wirusa grypy, sezonowa szczepionka przeciw grypie jest co sezon aktualizowana. Co roku zastępuje się co najmniej jeden szczep wirusa szczepionkowego w celu zapewnienia lepszej ochrony przed dzikimi szczepami, które będą prawdopodobnie krążyć w danym sezonie. Ochrona przed wirusami podobnymi antygenowo do tych zawartych w szczepionce utrzymuje się przez co najmniej 6-8 miesięcy.

Jedną z głównych metod zapobiegania grypie, a także innym infekcjom wirusowym jest higiena rąk. Ręce należy myć po każdym kontakcie w chorym, skorzystaniu z toalety, przed jedzeniem, dotykaniem ust i nosa, po powrocie do domu, po toalecie nosa lub zasłanianiu ust podczas kichania i kaszlu. Ręce powinno się myć wodą z mydłem przez co najmniej 20 sekund, a następnie osuszyć ręcznikiem jednorazowym. Najlepiej, gdy do mycia rąk używa się środka na bazie alkoholu. Należy podkreślić, iż kluczowe jest, aby także osoba chora na grypę ściśle przestrzegała zasad higieny rąk, co zmniejsza ryzyko przeniesienia wirusa na inne osoby.

W przypadku bliskiego kontaktu z osobą chorą na grypę noszenie maseczki zmniejsza ryzyko zachorowania. Maseczkę powinien nosić także chory na grypę, co zapobiega rozprzestrzenianiu się zakażenia na inne osoby. Maseczki należy często – po każdym kontakcie z chorym – wymieniać na nowe. Nie jest natomiast zalecane profilaktyczne noszenie maseczki na ulicy przez osoby zdrowe.

Ważnym elementem w zapobieganiu rozprzestrzeniania się zakażenia grypą jest izolacja osób chorych. Chory powinien pozostać w domu oraz ograniczyć kontakty z innymi osobami przez okres 7 dni od momentu pojawienia się pierwszych objawów choroby. W przypadku chorych na grypę z niedoborami odporności konieczna jest dłuższa izolacja.

W grupach dużego ryzyka zachorowania na grypę możliwa jest profilaktyka farmakologiczna, szczególnie po bliskim kontakcie z chorym na grypę. W tego rodzaju profilaktyce stosuje się leki przeciwwirusowe. Należy podkreślić, iż leki homeopatyczne (np. Oscillococcinum) lub witamina C nie mają udowodnionego naukowo działania zapobiegającego grypie, czy innym infekcjom wirusowym.

W profilaktyce przeciwko grypie nie należy zapominać o tak prostych sprawach, jak np. zasłanianie chusteczką higieniczną ust podczas kaszlu. Następnie chusteczkę należy wyrzucić do śmietnika, a ręce dokładnie umyć. W razie braku chusteczki zaleca się zasłaniać usta przedramieniem, a nie dłonią. Należy starać się unikać kontaktu twarzą w twarz z osobami chorymi na grypę. W sezonie zachorowań na grypę zaleca się unikanie tłumów i masowych zgromadzeń. Należy unikać dotykania brudnymi rękami ust, nosa i oczu. Ważne jest także częste wietrzenie pomieszczeń.