Jęczmień na oku: jakie są jego przyczyny, objawy oraz leczenie

Małgorzata Florków / 28 listopada 2019

Jęczmień na oku to przypadłość, która może utrudniać codzienne funkcjonowanie. Wbrew pozorom ta niewielka grudka jest bardzo dokuczliwa i bolesna.

Jęczmień na oku: jakie są jego przyczyny, objawy oraz leczenie

Czym jest jęczmień?

Jęczmień  to małej wielkości grudkowy ropień jednego bądź też kilku gruczołów, których ujście umiejscowione jest na brzegu powieki. Ze względu na swój wygląd, który przypomina ziarno zboża, powstała jego nazwa. Zapalenie gruczołów powiekowych jest wywołane gronkowcem złocistym.

 W medycynie wyróżniamy dwa typy jęczmieni: wewnętrzny i zewnętrzny. Jęczmień wewnętrzny to stan, w którym dochodzi do zapalenia gruczołów wewnętrznych (gruczoły tarczkowe Meiboma), natomiast jęczmień zewnętrzny to stan zapalny gruczołów powiekowych przyrzęsowych (Zeissa). W pierwszym etapie ropień ma kolor czerwony, który wraz z rozwojem zapalenia przybiera barwę różową, bądź żółtą. Czas życia ropnia wynosi od siedmiu do dziesięciu dni.

Czasami zdarza się, że jęczmienie przechodzą w postać przewlekłą, czego skutkiem jest powstanie guzka, określanego jako gradówka. Jest to zakażenie miejscowe mające charakter ziarniaka tłuszczowego. Ziarniak ten powstaje w wyniku zapalenia wywołanego zablokowaniem ujść gruczołów łojowych i gromadzeniu się wydzieliny łojowej, która przenika do tarczki.

Jak dochodzi do zakażenia?

Główną przyczyną rozwoju jęczmienia na oku jest zarażenie gronkowcem. Zakażeniu sprzyja wiele okoliczności np.spadek odporności, niedobór witamin, schorzenia związane z układem endokrynnym, używanie źle dobranych kosmetyków do makijażu oczu, niedokładne zmywanie makijażu, opary chemiczne, dotykanie brudnymi dłońmi powiek poprzez ich pocieranie, a także brak odpowiedniej higieny. Jęczmień na oku występuje bez względu na płeć i wiek. Jednak większą szanse na zachorowanie mają osoby cierpiące na cukrzycę, łojotokowe zapalenie skóry, trądzik różowaty, a także noszące soczewki kontaktowe.

Objawy choroby

Jęczmień to przypadłość, której towarzyszą uciążliwe dolegliwości tj., bolesność i obrzęk powieki, które są wynikiem powstania guzka zapalnego. Widoczne też jest zaczerwienienie chorego miejsca. Czasami zdarza się, że w pierwszym etapie choroby pojawia się jedynie zaczerwienienie całej powieki, które z czasem skupia się na mniejszym obszarze. Do początkowych objawów jęczmienia zalicza się także obrzęk. W sporadycznych przypadkach zdarza się, że zakażeniu może ulec cała powieka. W medycynie wyróżnia się jęczmienie jedno i dwustronne, pojedyncze oraz mnogie. Podczas wystąpienia zakażenia nie dochodzi do zaburzenia widzenia, jednak duże guzki mogą uciskać rogówkę, co w konsekwencji prowadzi do astygmatyzmu, czyli niezborności rogówkowej. Wynikiem tego jest zaburzenie ostrości widzenia z dali i bliska.

Jęczmień na oku u kobiet w ciąży i dzieci

W przypadku kobiet w ciąży i dzieci istotnym elementem jest odpowiednia profilaktyka. W przypadku zachorowania proces leczenia przebiega tak samo jak u osób dorosłych. Ze względu na osłabiony układ immunologiczny, może częściej dochodzić do zakażenia, dlatego tak ważna jest odpowiednia higiena rąk zwłaszcza u dzieci, którym często zdarza się „zacierać oczy”

Jak leczyć jęczmień?

Podstawowym elementem leczenia jęczmienia jest przykładanie okładów rozgrzewających i wykonywanie masażu. Wspomagająco stosuje się antybiotyki. Ważne jest, aby pod żadnym pozorem nie wyciskać jęczmienia. Zazwyczaj ropnie przechodzą same. W celu przyśpieszenia tego procesu można zastosować ww. okłady oraz maści dostępne w aptekach, które przyśpiesza proces pęknięcia jęczmienia. Dzięki okładom przykładanym do powieki, zmniejszymy stan zapalny, a także dolegliwości bólowe. W sytuacji, gdy w ciągu dwóch dni  leczenia jęczmienia w warunkach domowych nie będzie widocznego efektu, konieczna jest wizyta u specjalisty, który zaleci stosowanie maści lub kropli z antybiotykiem. U pacjentów zmagających się z jęczmieniem mnogim, konieczne może być wprowadzenie doustnych antybiotyków.

Wizyta u lekarza

Jęczmień to zakażenie, które zazwyczaj przechodzi samoistnie, jednak do wizyty u specjalisty powinno skłonić nas występowanie poniższych objawów:

- gorączka,

- obrzęk obejmujący całe oko,

- sino-czerwona obwódka rogówki,

- wypadające rzęsy, które są wynikiem opuchniętej powieki,

- powiększenie i tkliwość regionalnych węzłów chłonnych,

- zaburzenia widzenia,

- długotrwałe łzawienie,

- obecność ropnej sączącej się wydzieliny z oka.

Domowe sposoby leczenia

Ziołowe okłady

Skutecznym sposobem walki z jęczmieniem jest stosowanie ziołowych okładów. Do tego celu możemy zastosować napar ze świeżej pietruszki, rumianki lub świetlika łąkowego. Wybrane zioło siekamy i zalewamy wrzątkiem na około 10 minut. Parzymy napar pod przykryciem. W tak przygotowanej esencji moczymy waciki, po czym nakładamy na chore miejsce. Wacik trzymamy tak długo, aż ostygnie. Tego rodzaju kompresy powinny być wykonywane około czterech razy dziennie. Skuteczne są także okłady z torebek zielonej herbaty, które uprzednio zaparzamy wrzątkiem. Po ostygnięciu torebek umieszczamy je na powiece i owijamy bandażem, zostawiając na całą noc.

Ciepłe jajko

Jednym ze sposób walki z jęczmieniem jest ugotowane na twardo jajko. Kształt jajka jest dopasowany do oka. Dzięki temu, gdy go przyłożymy, skutecznie rozgrzejemy powiekę. Jajko idealnie sprawdzi się także do jej rozmasowania, gdyż długo trzyma ciepło. Taki masaż przyśpieszy proces gojenia się jęczmienia i pomoże w opróżnieniu zbiornika wypełnionego ropą. Masaż ciepłym i nieobranym jajkiem wykonujemy minimum15 minut, kilka razy w ciągu dnia.

Pocieranie złotem

Kolejnym domowym sposobem leczenia jęczmienia, jest pocieranie go złotem. Tarcie powieki wytworzy ciepło i zwiększy przepływ krwi w chorym miejscu. Poprzez lepsze ukrwienie, białe krwinki mają większe szanse na pokonanie infekcji i uporanie się d drobnoustrojami. Przed przystąpieniem do takiej czynności należy dobrze umyć i zdezynfekować obrączkę lub inną złota biżuterię.