Koronawirus - profilaktyka. Jakie są objawy i jak zapobiec zakażeniu

Małgorzata Florków / 24 stycznia 2020

Koronawirusy znane są także jako RNA-wirusy, które odpowiadają aż za około 10-20% przeziębień, a także chorób dróg oddechowych. Koronawirusy są patogenem, który w przypadku dzieci, osób starszych oraz osób, u których występują niedobory odporności, mogą przyczynić się do rozwoju zagrażającej życiu choroby. Do grupy koronawirusów zaliczają się dwa śmiertelnie groźne wirusy: SARS-CoV oraz MERS-CoV.

Koronawirus - profilaktyka. Jakie są objawy i jak zapobiec zakażeniu

Czym są koronawirusy?

Koronawirusy to drobnoustroje, które wywołują infekcje obejmujące układ pokarmowy i oddechowy. Infekcje te dotyczą ludzi, a także zwierząt. Pierwsze informacje o koronawirusach pojawiły się w latach 60. XX wieku. Wykryto w tym czasie patogeny, które były odpowiedzialne za rozwój łagodnych przeziębień. Był to patogen HCoV-229E i HCoV-OC43.

W 2002 r. na terenie Chin odnotowano śmiertelny przypadek koronawirusa SARS-CoV, który prowadzi do rozwoju zespołu ciężkiej ostrej niewydolności oddechowej. Epidemia wirusa SARS przyczyniła się do identyfikacji wirusa HCoV-NL63 (alfa-koronawirus), a także HCoV-HKU1 (beta-koronawirus), które są mniej groźne dla ludzki niż SARS-CoV.

Kolejną śmiertelną odmianą wirusa koronawirusa jest MERS-CoV, który tak samo, jak SARS-CoV prowadzi do rozwoju ciężkiego zapalenia płuc, a dodatkowo wywołuje ostrą niewydolności nerek, co czyni go bardziej niebezpiecznym.

Jak dochodzi do zarażenia wirusem?

Wirus SARS-CoV wystąpił w populacji ludzkiej w wyniku jego transmisji od nietoperzy. Jego pośrednimi gospodarzami mogą być także jenoty i łaskuny. Szczególnie zagrożonym występowaniem wirusa SARS-CoV jest teren Azji południowo-wschodniej.

W przypadku wirusa MERS-CoV za jego nośnik uważa się wielbłądy. W sytuacji, gdy zwierzę jest zakażone, wirus może występować w jego moczu, kale, mleku oraz wydzielinie dróg oddechowych. Jeśli dojdzie do kontaktu ludzi z tymi wydzielinami to może to skutkować zakażeniem. Zachorowalność na wirus MERS-CoV występuje na terenie Arabii Saudyjskiej, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Iranie, Egipcie, Kuwejcie, katarze, Jemenie, Bahrajnie oraz Jordanii.

Czasami zdarza się, że wirus SARS-CoV oraz MERS-CoV może przenieść się z człowieka na człowieka. Taka sama sytuacja może mieć miejsce w przypadku innych odmian koronawirusów.

Objawy infekcji

W przypadku osób dorosłych zakażonych wirusem HCoV-229E i HCoV-OC43 dochodzi do rozwoju łagodnej infekcji, której towarzysza objawy przypominające przeziębienie, do których zalicza się nieżyt błony śluzowej nosa oraz kaszel. Objawy te utrzymują się przez około tydzień i ustępują samoistnie. Najczęściej do zakażeń ludzkimi koronawirusami dochodzi w okresie zimowym, a także wczesną wiosną.

Występowanie koronawirusów u dzieci

W przypadku dzieci, osób o osłabionej odporności, a także osób starszych koronawirusy mogą wywołać ciężką chorobę o ostrym przebiegu np. zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli itp.

Jeśli dojdzie do zakażenia wirusem SARS-CoV pojawia się wysoka gorączka- ponad 30 stopni Celsjusza. Infekcji tej towarzyszą objawy w postaci suchego kaszlu, biegunki i problemów z oddychaniem. Występują również dolegliwości bólowe głowy, mięśni i stawów. Mniej więcej u około 20% osób zainfekowanych wirusem SARS-CoV pojawia się ostra niewydolność oddechowa, która może doprowadzić do śmierci.

U osób zakażonych wirusem MERS-CoV do początkowych objawów zalicza się gorączka, kaszel, nudności, wymioty, zawroty głowy, biegunka, a także ból głowy i brzucha. Wraz z zaawansowaniem choroby rozwija się zapalenie płuc, które jest niebezpieczne dla życia. U niektórych pacjentów dochodzi do upośledzenia czynności nerek.

Diagnostyka

W sytuacji, gdy pojawią się ww. objawy, konieczna jest konsultacja z lekarzem, który przeprowadzi odpowiedni wywiad. Podczas wizyty kluczową informacją jest uzyskanie informacji, czy pacjent przebywał na terenach, w których występuje wirus SARS-Cov lub MERS-CoV, a także czy był na lotnisku w przeciągu ostatnich dziesięciu dni. Podczas wizyty lekarz zapyta pacjenta także o bliski kontakt w ciągu ostatnich dziesięciu dni z osobą chorą lub z osobą, u której zachodziło podejrzenie tej choroby. W diagnostyce zakażeń koronawirusami wykorzystuje się również RTG i tomografię komputerową klatki piersiowej oraz badania krwi.

Jak przebiega leczenie?

Medycyna jeszcze nie odkryła żadnych leków, które pomogą zwalczyć te groźne wirusy. U pacjentów zakażonych wirusem MERS-CoV stosuje się leki, których działanie jest niepotwierdzone, jednak są one zatwierdzone do stosowania w innych wskazaniach. Jednym ze sposobów leczenia jest wykorzystanie interferonu wraz z lopinawirem i rytonawirem. Leki te są zatwierdzone do stosowania u osób, które są zakażone wirusem HIV.

Jak można zapobiec zakażeniu?

Najlepszą metodą zapobiegania zakażeniu jest unikanie kontaktu z osobą chorą oraz odpowiednia higiena osobista (częste mycie rąk wodą i mydłem). Podczas podroży, konieczne jest stosowanie żeli antybakteryjnych do rąk lub chusteczek jednorazowych, które są nasączone roztworem alkoholu. Kolejnym elementem profilaktyki jest unikanie dotykania brudnymi rękoma oczy, ust i nosa oraz zakrywanie nosa i ust chusteczką jednorazową podczas kichania. Podczas podróży zagranicznych należy unikać wszelkiego kontaktu ze zwierzętami, zarówno domowymi, gospodarskimi, jak i dzikimi. Dotyczy to również ich kontaktu z ich wydzielinami i odchodami.