Maniok jadalny - właściwości, wartości odżywcze i zastosowanie

Małgorzata Florków / 26 listopada 2019

Maniok jadalny to warzywo, które pochodzi z Ameryki Południowej. Jest to podstawa diety tamtejszych mieszkańców. Ten bulwiasty korzeń określany jest również jako maniok gorzki i podpłomycz najużyteczniejszy. Do spożycia oprócz korzenia nadają się również liście i nasiona manioku. Mleczko, które znajduje się w kłączach krzewu manioku wykorzystuje się do wytwarzania kauczuku. Jest głównym źródłem węglowodanów. Maniok w Europie nie cieszy się dużą popularnością. Częściej można spotkać się z tapioką, która jest z niego wytwarzana.

Maniok jadalny -  właściwości, wartości odżywcze i zastosowanie

Co to jest Maniok?

Krzew, z którego pochodzi maniok jadalny należy do rodziny wielomleczowatych. Jego wysokość wynosi około trzech metrów. Krzew ten posiada liście o sercowatym kształcie oraz ciemnożółte drobne kwiaty. Jadalne bulwy korzeniowe manioku mierzą od 30 do 60 cm długości, a ich waga wynosi około 4 kg. Surowe warzywo jest trujące, ponieważ posiada dużą ilość glikozydów cyjanogennych, które przekształcają się w kwas pruski o działaniu trującym. W związku z tym maniok przed spożyciem musi zostać wielokrotnie wypłukany, ugotowany, wysuszony lub upieczony. Młode pędy manioku są poddawane suszeniu i stanowią pożywienie dla bydła, bawołów, kóz, a także owiec.

Maniok jadalny i jego właściwości

Maniok jadalny to podstawowy element posiłku w Ameryce Południowej ze względu na dużą ilość węglowodanów, która wynosi około 90%. Warzywo zawiera od 20 do 40% skrobi, a ok. 5% cukrów prostych. Niewielką ilość stanowi białko, bo ok. 2%, które jest dobrze przyswajalne przez organizm człowieka. Oprócz sporej ilości węglowodanów maniok jest również źródłem witamin z grupy B, witaminy A i C, a także składników mineralnych, do których zalicza się żelazo, fosfor, wapń, cynk, mangan, miedź i sód. W manioku znajduje się niewielka ilość tłuszczów i błonnika. Z tego warzywa wytwarza się tapiokę, która jest bezglutenową i hipoalergiczną kaszą. Zazwyczaj ma postać mąki, jednak można ją dostać również w formie kuleczek, które po ugotowaniu pęcznieją. Tapioka jest doskonałym źródłem skrobi opornej, która jest ważna dla przewodu pokarmowego człowieka. Dodatkową zaletą tapioki jest fakt, że nie posiada ona cholesterolu.

Maniok jadalny i wpływ na zdrowie

Ze względu na łatwą przyswajalność manioku jadalnego jest on polecany osobom borykającym się z problemem utrudnionego przyswajania składników odżywczych. Maniok wykazuje pozytywny wpływ na problemy trawienne i żołądkowe, dlatego powinien być spożywany przez osoby mające wrzody lub skarżące się na wzdęcia. Maniok wykazuje wiele właściwości leczniczych. Ze względu na działanie przeciwzapalne jego spożycie wskazane jest osobom, zmagającym się z reumatoidalnym zapaleniem stawów, chorobą zwyrodnieniową oaz artretyzmem. Warzywo to pomaga wzmocnić kości, a także przyśpiesza proces regeneracji włókien kolagenowych, mięśni i ścięgien, które zostały uszkodzone w wyniku urazu. Spożycie manioku zmniejsza również dolegliwości bólowe, a dodatkowo wzmacnia wytrzymałość fizyczną organizmu i dodaje energii. Maniok jadalny ma korzystny wpływ na funkcjonowanie układu pokarmowego, gdyż zawiera skrobię oporną, która pod wpływem bakterii jelitowych zostaje przekształcona w krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe. W związku z  tym warzywo to polecane jest również osobom z chorobą Leśniowskiego- Crohna i w profilaktyce raka jelita grubego.

Tapioka, która jest produktem pozyskiwanym z manioku, jest zalecana osobom zmagających się z celiakią, chorobą Dühringa, alergią pokarmową, a także nadwrażliwością na gluten. Badania wykazały, że maniok jadalny pomaga w utrzymaniu odpowiedniego poziomu glukozy we krwi, ze względu na to polecany jest diabetykom.

Szerokie zastosowanie manioku jadalnego

Maniok jadalny to warzywo, które korzystnie wpływa na naszą skórę. Liście manioku są polecane do leczenia otarć, oparzeń, a także podczas leczenia egzemy. Pomagają również łagodzić podrażnienia skórne. Dodatkowym atutem spożywania manioku jadalnego są jego funkcje detoksykacyjne i oczyszczające. W warzywie tym znajduje się resweratol, który wpływa na obniżenie poziomu złego cholesterolu we krwi, a także poprawia krążenie krwi. Resweratrol wpływa korzystnie na produkcję płytek krwi. Ze względu na te właściwości maniok jadalny jest skuteczny w zapobieganiu wystąpieniu miażdżycy tętnic, przeciwdziała tworzeniu się zakrzepów, a także poprawia przepływ płynu limfatycznego.
Maniok jadalny przynosi ulgę w schorzeniach stawów tj. zwyrodnieni i artretyzm reumatoidalny poprzez zwalczenie stanu zapalnego, wywołującego opuchliznę. Substancje zawarte w warzywie stymulują układ odpornościowy, co skutecznie zapobiega wystąpieniu chorób. Maniok jadalny wykazuje właściwości bakteriobójcze, w związku z czym może być pomocny przy odkażaniu ran.

Jak spożywać maniok jadalny?

W krajach tropikalnych maniok jest odpowiednikiem ziemniaka lub ryżu, czy stanowi główną bazę pożywienia. Bulwy manioku mogą być gotowane, pieczone lub smażone. Z warzywa można pozyskać mąkę, z której wypieka się chleb lub przygotowuje placki. W tym celu należy wymoczyć bulwy manioku w wodzie, następnie je zmielić lub zetrzeć, a powstałą masę wysuszyć. Maniok jest uniwersalnym warzywem, z którego wytwarza się również kaszę nadającą się do spożycia razem z mięsem, sosami, a także warzywami. Kasza może być podawana również na słodko. Bardziej znanym produktem pozyskiwanym z manioku jest tapioka, czyli mączka skrobiowa. Tapioka jest wykorzystywana do przygotowania deserów, ale pełni również rolę ryżu lub kaszy. Tapiokę można gotować na mleku i podawać ją z owocami. Z mączki skrobiowej przygotowuje się napoje określane jako Bubble Tea. Tapioka skutecznie sprawdzi się do zagęszczania budyniu, sosów, zup itd.