Mniszek lekarski - właściwości lecznicze i zastosowanie

Małgorzata Florków / 13 maja 2016

Mniszek lekarski określany jest również jako mniszek pospolity. Roślina ta wykazuje wiele właściwości leczniczych, dzięki czemu cieszy się dużym zainteresowaniem wśród zwolenników medycyny naturalnej. U większości osób mniszek pospolity jest uznawany za chwast, ponieważ nie zdają sobie sprawy, że ma on właściwości prozdrowotne tj., przeciwcukrzycowe, a także potencjalne przeciwnowotworowe. Mniszek lekarski ma pozytywny wpływ na funkcjonowanie wątroby.

Mniszek lekarski - właściwości lecznicze i zastosowanie

Właściwości i zastosowanie

Mniszek pospolity znany też jako dmuchawiec jest błędnie określany jako mlecz. Można go spotkać na łąkach, w zaroślach i przydrożach. Mniszek lekarski rośnie dziko na terenie całej Europy, Azji, a także obu Amerykach.

Zwolennicy medycyny naturalnej zbierają korzenie roślin starszych w okresie jesiennym, wykopując je z ziemi, a następnie myją. W kolejnym etapie przygotowania rośliny usuwa się jej cześć nadziemną i poddaje suszeniu w warunkach naturalnych w suszarni, która jest ogrzewana. Tak otrzymuje się gotowy korzeń mniszka lekarskiego.

W okresie wiosennym mniszek wytwarza rozetę liści oraz wykształca pędy z koszyczkami kwiatowymi w stanie pąków. W tym czasie zostają ścięte całe części nadziemne i poddane suszeniu w warunkach zaciemnionych i przewiewnych. W ten sposób otrzymuje się ziele mniszka lekarskiego. Czasami po zbiorze odrzuca się pędy kwiatowe - tak uzyskuje się liście mniszka lekarskiego. 

W okresie kwitnienia rośliny zbiory obejmują także całe rozkwitające koszyczki kwiatowe, które również się suszy. W wyniku tego powstaje kwiat mniszka pospolitego.

Wśród wielu zdrowotnych właściwości mniszka lekarskiego warto podkreślić jego działanie przeciwnowotworowe. Naukowcy z Kanady przeprowadzili badania u pacjentów chorych na raka polegające na piciu herbaty z mniszka lekarskiego, zawierającej wyciąg z jego korzenia i stwierdzili, że poprawia się ich stan zdrowotny. Proszek pozyskiwany z mniszka lekarskiego jest od sześciu do dziesięciu razy silniejszy niż produkty dostępne w sklepie. Dodatkowo jest liofilizowany, co oznacza, że można go wymieszać z wodą i wypić.

Mniszek lekarski ma również działanie przeciwcukrzycowe. Roślina ta zawiera w sobie substancję rezerwową -węglowodan, czyli inulinę. Dzięki temu wykazuje on pozytywne oddziaływanie na gospodarkę węglowodanową organizmu. Inulina spowalnia proces wchłaniania się cukru z pożywienia do krwi, a także obniża indeks glikemiczny spożywanych posiłków. Wykorzystanie tej rośliny w żywności ma korzystny wpływ na organizm diabetyków, gdyż może dodatkowo obniżyć poziom glukozy we krwi. Ze względu na ten fakt mniszek lekarski może być środkiem uzupełniającym w stosowaniu innych ziół u osób ze stanem przedcukrzycowym lub w początkowym etapie choroby. Razem z odpowiednią dietą mniszek pospolity może przynieść zadowalające efekty zdrowotne.

Mniszek pospolity wykazuje działanie moczopędne. Jego stosowanie powoduje zwiększanie się przesączania w kłębkach nerkowych. Mówi się, że roślina ta oczyszcza krew, gdyż odtruwa i oczyszcza organizm człowieka ze szkodliwych metabolitów.

W mniszku znajduje się spora zawartość witamin i minerałów. Jego skład jest bogaty w witaminę A, D, C, a także w witaminy z grupy B. Mniszek zawiera również wiele minerałów tj., magnez, potas, żelazo, krzem oraz flawoonoidy i przeciwutleniacze. Stosowanie mniszka lekarskiego pozwala na zmniejszenie ryzyka powstawania zaparć, pobudzenie apetytu i ułatwienie trawienia. Roślina ta ma także działanie żółciopędne, lekko przeczyszczające oraz przeciwzapalne, w wyniku czego może być stosowany u osób będących w trakcie leczenia reumatyzmu. Właściwości rośliny poprawiają odporność organizmu, a dodatkowo przyśpieszają proces gojenia się ran. Mniszek lekarski jest skutecznym, a zarazem naturalnym sposobem zwalczania brodawek i kurzajek. Jego właściwości zdrowotne eliminują nadmiar sodu oraz potasu w organizmie.

Syrop z mniszka lekarskiego

Syrop może być wytwarzany z kwiatów, łodyg, a także korzeni mniszka lekarskiego. Ma on wiele dobroczynnych właściwości m.in. działa przeciwkaszlowo, oczyszczająco i przeciwmiażdżycowo. Zawarte w syropie witaminy A, D, C wpływają na poprawę odporności organizmu, a także wzmacniają układ kostny. Natomiast witaminy z grupy B, które również się w nim znajdują, poprawiają funkcjonowanie wątroby, a dodatkowo wspomagają układ nerwowy. W syropie z mniszka lekarskiego znajdują się triterpeny, która pomaga w obniżeniu poziomu cholesterolu. Mniszek pospolity to źródło flawonoidów, które wykazują właściwości antyoksydacyjne, czyli wpływają na opóźnienie procesów starzenia. Syrop z tej rośliny jest pomocny w przypadku osób zmagających się z infekcją dróg oddechowych oraz układu moczowego. Ze względu na sporą zawartość cukru znajdującą się w syropie, w przypadku cukrzyków zaleca się napar z kwiatów mniszka lekarskiego.

Przeciwwskazania do stosowania mniszka lekarskiego

Oprócz wielu wskazań dotyczących stosowania mniszka lekarskiego w celach zdrowotnych wyróżnia się w sytuacje, gdzie należy go unikać. Do przeciwwskazań można zaliczyć:

• problemy z nadmiernym wydzielanie soków żółciowych,

• uczulenie,

• niedrożność jelit i dróg żółciowych (również stany zapalne dróg żółciowych),

• występowanie wrzodów żołądka i dwunastnicy,

• ropniaki pęcherzyka żółciowego.

W przypadku występowania powyższych schorzeń stosowanie mniszka pospolitego należy skonsultować ze specjalistą.