Nadżerka szyjki macicy - przyczyny, objawy, leczenie

Małgorzata Florków / 4 stycznia 2020

Nadżerka szyjki macicy jest ubytkiem nabłonka. Wiele kobiet na pewno usłyszało u ginekologa, że ma nadżerkę. Większość z nich z pewnością wpadła w panikę, nie wiedząc, czy to rak, czy łagodna zmiana. Przez głowę pacjentek przechodzi wiele myśli m.in. jak leczyć oraz jakie są konsekwencje tej przypadłości.

Nadżerka szyjki macicy - przyczyny, objawy, leczenie

Czym jest nadżerka?

Nadżerką określa się zaczerwieniony i nieregularny obszar, który nazywany jest erytroplakią. Występuje on na szyjce macicy i powstaje w wyniku wypierania nabłonka z części pochwowej nabłonka walcowatego z kanału szyjki macicy. Nadżerka jest niewielką ranką i na pierwszy rzut oka wydaje się nie stanowić zagrożenia. Według statystyk co trzecia kobieta zmaga się z tym problemem. W medycynie wyróżnia się dwa rodzaje nadżerki: prawdziwą i rzekomą.

Nadżerka prawdziwa określana jako ektopia charakteryzuje się wystąpieniem kraterowatego ubytku ochronnej pokrywy nabłonka wielowarstwowego płaskiego. Tego typu zmiana występuje zazwyczaj u kobiet cierpiących na zaawansowaną postać raka szyjki macicy.

Nadżerka rzekoma, czyli erytroplakia jest obszarem, który powstał wyniku zastępowania nabłonka wielowarstwowego nabłonkiem gruczołowym, który wyściela kanał szyjki macicy.

Czynniki sprzyjające wystąpieniu nadżerki

Nadżerka występuje u kobiet, które zaniedbują i bagatelizują występujące stany zapalne pochwy oraz sromu. Czynnikiem sprzyjającym wystąpieniu tej przypadłości jest uraz mechaniczny np. podczas współżycia lub po porodzie. Często nadżerka występuje u kobiet, które poroniły lub przeszły liczne porody, co może skutkować uszkodzeniem nabłonka szyjki macicy. Kolejnym czynnikiem jest stosowanie wkładki domacicznej, która może wywoływać u kobiet stan zapalny narządu rodnego. Nadżerka jest przypadłością, która występuje również u kobiet często zmieniających partnerów seksualnych, ponieważ taka sytuacja zwiększa ryzyko wystąpienia infekcji przenoszonej drogą płciową.

Jakie są objawy nadżerki?

Diagnozę nadżerki może postawić jedynie lekarz, jednak są pewne symptomy, które powinny zaniepokoić kobietę i skłonić do wizyty u ginekologa:

- plamienia między miesiączkowe lub po stosunku,

- dolegliwości bólowe w okolicy krzyżowo-lędźwiowej,

- częste bóle w podbrzuszu,

- upławy o nieprzyjemnym zapachu.

Objawy te niekoniecznie muszą świadczyć o nadżerce, mogą być spowodowane również innymi schorzeniami. W związku z tym należy zwrócić uwagę na odpowiednią profilaktykę i systematycznie odwiedzać gabinet ginekologiczny. Standardowe badanie ginekologiczne daje możliwość rozpoznania zmienionego chorobowo nabłonka szyjki macicy. W celu potwierdzenia diagnozy konieczne jest wykonanie posiewu, cytologii, a w niektórych przypadkach kolposkopii.

Badania diagnozujące nadżerkę

Do przeprowadzenia badań, które pozwolą wykryć nadżerkę nie trzeba specjalnie się przygotowywać, jednak powinno zachować się minimum dwudniową wstrzemięźliwość seksualną. W sytuacji, gdy kobieta stosowała środki dopochwowe lub wykonywała irygację, należy odczekać cztery dni przed wykonaniem badań.

- Posiew pochwy: to badanie, które polega na pobraniu przy pomocy szpatułki wydzieliny z szyjki macicy, a także pochwy. Uzyskany wynik pozwala ustalić, czy występująca infekcja ma podłoże bakteryjne, wirusowe, czy grzybicze.

- Kolposkopia: badanie to przypomina ultrasonografię przezpochwową. Do pochwy wprowadza się specjalny przyrząd, czyli kolpooskop, który pozwala uzyskać kolorowy obraz na monitorze. Podczas badania lekarz może aż 40-krotnie powiększyć badany fragment. Dzięki kolposkopii można dokonać szczegółowej oceny zmiany, a także wykonać biopsję, czyli pobranie fragmentu chorobowo zmienionej tkanki do badania histopatologicznego.

- Cytologia: podczas badania lekarz pobiera z kanału szyjki macicy próbki. Odbywa się to za pomocą specjalnej szczoteczki. Pobraną w ten sposób wydzielinę, która zawiera komórki błony śluzowej, przenosi się na specjalne szkiełko, po czym oddaje próbkę do laboratorium.

Jak wygląda leczenie?

W medycynie nadżerkę uznaje się za stan przedrakowy. Jeśli problem ten jest bagatelizowany, może rozwinąć się nowotwór szyjki macicy. Brak leczenia może skutkować także zakażeniem macicy i jajowodów. W niektórych przypadkach stan ten skutkuje niepłodnością.

W pierwszej kolejności podczas leczenia lekarz wprowadza terapię, która ma na celu zlikwidowanie stanu zapalnego towarzyszącego nadżerce poprzez stosowanie przeciwzapalnych leków dopochwowych. W niektórych przypadkach takie leczenie jest wystarczające, by nadżerka się wygoiła.

W przypadku większych nadżerek może być wykonana koagulacja chemiczna, która polega na smarowaniu ranki preparatem niszczącym chory nabłonek. W ciągu dwóch tygodni nabłonek powinien się zregenerować. Podczas takiego leczenia stosuje się również globulki hormonalne zawierające estradiol, który pomaga w procesie gojenia się nadżerki.

U kobiet z dużą nadżerką lekarz może zlecić wykonanie elektrokoagulacji, która polega na wypalaniu chorego miejsca prądem lub laserem. Zabieg ten przeprowadza się w znieczuleniu miejscowym. Elektrokoagulacja może pozostawić po sobie małą bliznę.

Kolejną metodą leczenia nadżerki jest krioterapia, czyli zamrażanie zmieniono chorobowego miejsca. Do tego celu stosuje się sondę, która jest schładzana ciekłym azotem, dzięki temu można zamrozić chore tkanki śluzówki. W okresie gojenia mogą pojawić się upławy, które samoistnie ustąpią.