Nasiona chia (szałwia hiszpańska) - właściwości i zastosowanie

Małgorzata Karpińska / 20 kwietnia 2020

Nasiona chia to inaczej ziarna szałwii hiszpańskiej, które posiadają wiele dobroczynnych właściwości odżywczych i zdrowotnych. Wyróżniają się wysoką zawartością kwasów omega-3, magnezu, żelaza, wapnia i nie tylko. Nasiona chia wykazują działanie przeciwnowotworowe, odchudzające, a ponadto opóźniają proces starzenia się komórek.

Nasiona chia (szałwia hiszpańska) - właściwości i zastosowanie

Czym jest szałwia hiszpańska?

Szałwia hiszpańska pochodzi z Ameryki Południowej oraz Środkowej. Zalety jej stosowania były znane już przez Azteków i majów. Nasiona to najcenniejsza część szałwii hiszpańskiej. Ich średnica wynosi jedynie ok. 1 mm. Zazwyczaj mają one ciemny kolor tj. brązowy lub czarny i owalny kształt. W 100 gramach ziaren chia znajduje się 485 kcal, 16,5 g białka, 34,5 błonnika, 31 g tłuszczów oraz 42 g węglowodanów. Dziennie nie powinno spożywać się więcej niż 15 g nasion.

Nasiona chia - właściwości

Nasiona chia to idealne źródło wielu witamin, minerałów oraz antyoksydantów. Zawierają one kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6, które mają właściwości antynowotworowe, a ponadto opóźniają procesy starzenia się komórek, co przekłada się na zmniejszenie ryzyka wystąpienia zawału serca.

Ziarna szałwii hiszpańskiej dostarczają do organizmu dwa razy więcej błonnika niż otręby, w związku z czym ich spożycie zalecane jest osobom odchudzającym się. 

Szałwia hiszpańska to godny rywal popularnego siemienia lnianego, jednak ze względu na większą zawartość makro i mikroelementów ich cena jest wyższa. Ze względu na to wiele osób decyduje się na popularne siemię lniane, która również wykazuje wiele właściwości zdrowotnych. W przypadku nasion chia ich cena jest adekwatna do właściwości. To, co wyróżnia szałwię hiszpańską to wysoka zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz wapnia. Jej nasiona są bogate w błonnik, dzięki czemu mają korzystny wpływ na funkcjonowanie układu trawiennego. Wykazują pozytywny wpływ na ruchy perystaltyczne jelit, co jest niezwykle ważne u osób borykających się z zaparciami.

Przy jednoczesnej niewielkiej wartości kalorycznej szałwia hiszpańska dodana do posiłków podnosi ich wartość energetyczną. Dzięki temu możliwe jest łatwe skomponowanie zbilansowanego planu żywieniowego.

Szałwia hiszpańska poprzez odpowiednią ilość wapnia i żelaza działa korzystnie na organizm -zwłaszcza osób cierpiących na alergię i anemia.

Kwasy Omega- 3

W przypadku nasion chia na szczególną uwagę zasługuje wysoka zawartość kwasów omega 3. Jest ich więcej niż w przypadku łososia norweskiego. W związku z tym produkt ten może być z powodzeniem stosowany w codziennej diecie przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniego zbilansowania posiłków. Zaletą nasion chia jest to, że nie wymagają one żadnej obróbki tak jak ma to miejsce w przypadku spożywania siemienia lnianego. Nasion nie trzeba mielić ani zaparzać. Kwasy omega-3 znajdujące się w nasionach chia mają zbawienny wpływ na układ krążenia. Ponadto nasiona te zawierają dużą ilość lignany, czyli związków, które mają korzystny wpływ na procesy detoksykacyjne organizmu.

Szałwia hiszpańska zawiera sporą ilość witaminy B, magnezu, potasu, selenu, a także żelaza. W związku z tym do jej pozostałych właściwości można zaliczyć:

• korzystny wpływ na pracę mózgu, koncentrację oraz poprawę nastroju,

• usprawnienie procesów przemiany materii,

• usuwanie z organizmu toksyn,

• poprawę stanu włosów, skóry i paznokci,

• podniesienie poziomu witamin, a także składników mineralnych w organizmie,

• zmniejszenie ryzyka wystąpienia osteoporozy.

Nasiona chia poprzez swoje właściwości pozwalają na obniżenie poziomu złego cholesterolu, co jest niezwykle ważne w przypadku zapobiegania chorób układu krążenia.

Rak piersi i prostaty, a nasiona chia

Przeprowadzone przez amerykańskich naukowców badania wykazały, że nasiona chia zmniejszają ryzyko wystąpienia raka piersi, jednak zwiększają szansę na zachorowanie na raka prostaty. Jest to wynikiem znajdującego się w nich kwasu alfa linolenowego (kwas ALA), który jest kwintesencją kwasów omega 3. Wyniki uzyskane przez naukowców wykazały, że kwas ten indukuje apoptozę, czyli śmierć komórkową linii komórkowych, które odpowiadają za wystąpienie raka piersi oraz szyjki macicy, nie uszkadzając przy tym zdrowych komórek. Nasiona szałwii hiszpańskiej są bogate w błonnik i cynk, który ma korzystny wpływ na zapobieganie rozwojowi nowotworów. Ponadto wykazują pozytywne działanie w walce z rakiem. Te same badania wykazały, że kwas alfa linolenowy znajdujący się również w innych produktach w niewielkim stopniu zwiększa ryzyko rozwoju raka prostaty u mężczyzn.

Wpływ nasion chia na pamięć oraz depresję

Dzięki dużej zawartości kwasów omega 3 nasiona mają korzystny wpływ na pracę mózgu. Ze względu na fakt, że poprawiają pamięć oraz koncentrację są polecane uczniom, oraz osobom wykonującym pracę umysłową. Kwasy te mają dobroczynne działanie na układ nerwowy, poprzez jego uspokojenie. Ich właściwości wpływają pozytywnie na łagodzenie objawów depresji. Stosowanie nasion chia u osób starszych może zapobiec wystąpieniu demencji - w tym uciążliwej choroby Alzheimera, która wyłącza z normalnego funkcjonowania. Kwasy tłuszczowe omega-3 mają właściwości wspomagające funkcjonowanie wzroku, a w przypadku osób starszych są niezbędne w profilaktyce zwyrodnienia plamki żółtej. Nasiona chia spożywane przez kobiety w ciąży pozwolą odpowiednio zadbać o zdrowie przyszłej mamy oraz prawidłowy rozwój jej dziecka.

Nasiona chia w walce z nadciśnieniem

Dzięki zawartości kwasów omega 3 nasiona chia wykazują wiele właściwości zdrowotnych. Oprócz korzystnego wpływu na funkcjonowanie układu nerwowego mają dobroczynne działanie na pracę układu sercowo-naczyniowego. Duża zawartość wyżej wymienionych kwasów oraz błonnika sprawia, że możliwe jest obniżenie złego cholesterolu LDL oraz trójglicerydów. Nasiona te podwyższają również stężenie dobrego cholesterolu HDL. Dzięki temu ich regularne spożywanie może zapobiec rozwojowi miażdżycy oraz zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób serca. 

Zastosowanie nasion szałwii hiszpańskiej

Nasiona chia są wykorzystywanie w dietach układanych przez wielu dietetyków. Jednak cieszą się dużym zainteresowaniem w diecie azteckiej pomagającej utrzymać prawidłową masę ciała. Nasiona te są dodawane do twarożków lub musli. Popularny i smaczny jest także pudding z nasion chia. Do jego wykonania niezbędne jest mleko, cynamon, owoce oraz miód. W celu jego przygotowania należy wszystko ze sobą wymieszać i pozostawić na kilka godzin lub całą noc w lodówce. W tym czasie nasiona napęcznieją, a składniki połączą się ze sobą.  Na półkach sklepowych można znaleźć coraz większą ilość produktów, w których składzie znajdują się nasiona szałwii hiszpańskiej, między innymi chleb, batony i musli.