Owoc baobabu - wartości odżywcze, właściwości i zastosowanie

Małgorzata Florków / 25 grudnia 2019

Baobab cieszy się dużą popularnością wśród rdzennych mieszkańców Afryki. Jest to potężne drzewo, posiadające niepozorną koronę i pękaty pień. Baobab uważany jest za symbol Afryki. Stosuje się go m.in. do celów leczniczych, gdyż owoc baobabu ma właściwości przeciwzapalne, antyoksydacyjne, a także antybakteryjne. Potwierdzają to przeprowadzone badania medycznym.

Owoc baobabu -  wartości odżywcze, właściwości i zastosowanie

Czym jest baobab?

Baobab, czyli Adansonia digitala jest drzewem rosnącym na preriach i sawannach w regionie Sahelian znajdującym się w Środkowej Afryce. Występuje również na gorących i suchych terenach zachodniej części Madagaskaru. Baobab słynie ze swojej wielkości, gdyż osiąga do 25 merów wysokości, a jego pień może mieć średnicę 10 metrów. Żywotność tego drzewa wynosi kilkaset lat. Korona baobabu przypomina rozłożone korzenie, dlatego wśród mieszkańców Afryki nazywany jest „Odwróconym drzewem”. Ze względu na swoje  właściwości określa się go również jako drzewo życia. Liście, owoce, nasiona, a także kora drzewa są cennymi surowcami odżywczymi i leczniczymi.

Wartości odżywcze owoców baobabu

Drzewo baobabu rodzi owoce, które mają podłużny kształt. Mierzą one od 20 do 30 cm i mają około 10 cm średnicy. Owoce baobabu wyrastają pojedynczo na długich łodygach. Ich zdrewniała powłoka zewnętrzna stanowi aż 45% ich masy. Ilość miąższu w owocu to 15%, natomiast pestki 40%. W świeżych owocach znajduje się żółtawo-biały miąższ o lekko kwaśnym posmaku. W przypadku dojrzałych owoców miąższ ten ulega naturalnemu odwodnieniu, staje się sypki, a jego konsystencja jest formie zbitych grudek pudru. Naokoło miąższu znajdują się liczne nasiona, a czerwone i nitkowane włókna dzielą go na poszczególne elementy. W owocach baobabu znajdziemy głównie węglowodany. Zawartość wody i tłuszczu w owocach jest praktycznie znikoma, ale są one doskonałym źródłem wapnia, kwasu nikotynowego, potasu, tiaminy, a także witaminy C o dużym stężeniu. W celu pokrycia dziennego zapotrzebowania naszego organizmu na witaminę C wystarczy zjeść tylko 23g sproszkowanego baobabu. Dzięki sporej zawartości wapnia baobab jest wartościowym elementem diety osób, które spożywają nabiału oraz mleka. W miąższu owocu znajdują się związki polifenolowe, które odpowiadają za działanie przeciwutleniające. Słodki smak owocu baobabu jest wynikiem sporej zawartości cukrów prostych, gdyż stanowią aż 36% wszystkich węglowodanów, które się w nim znajdują. W miąższu owocu znajduje się także spora ilość kwasu winowego, pektyn, śluzu, a także winianów. Kwas winiowy jest odpowiedzialny za kwaskowaty posmak owocu baobabu. Pektyny, które znajdują się w owocu baobabu, mają zdolność do zagęszczenia płynnej żywności, w związku z tym są wykorzystywane w przemyśle.

W Polsce baobab jest dostępny jedynie w formie sproszkowanej w gotowych paczkach, ale nie różni się pod względem wartościowym od całego owocu. Jest to wynikiem tego, że podczas jego produkcji nie stosuje się obróbek termicznych, miąższ owocu podczas dojrzewania ulega odwodnieniu.

Właściwości lecznicze baobabu

Baobab posiada aż dziesięciokrotnie więcej witaminy C niż pomarańcze. Związki antyoksydacyjne, które się w nim znajdują, zapobiegają wystąpieniu uszkodzeń struktur komórkowych oraz DNA. Dzięki temu zmniejszają ryzyko zachorowania m.in. na choroby nowotworowe oraz neurodegeneracyjne. Owoc baobabu ma także działanie zapobiegające wystąpieniu stanów zapalnych, które jest porównywalne do działania standardowych leków przeciwzapalnych. Ze względu na dużą zawartość saponin, steroli, a także triterpenów baobab znajduje zastosowanie w dietach przeciwzapalnych.

Ze względu na działanie przeciwgorączkowe baobab był wykorzystywany u mieszkańców Afryki, Sri Lanki i Indii, którzy chorowali na malarię objawiającą się wysoką gorączką. Badania wykazały, że działanie przeciwgorączkowe baobabu jest porównywalne do działania aspiryny. Do właściwości leczniczych baobabu należny zaliczyć działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, które wykazuje dobroczynny wpływ na funkcjonowanie wątroby.

Ekstrakt, który jest pozyskiwany z miąższu owocu oraz nasion i liści baobabu wspomaga organizm w walce z wirusem RSV, grypy i opryszczki. Baobab zawiera taninę oraz garbniki, które pomogą skutecznie zahamować biegunkę, dodatkowo posiada on elektrolity, które są niezbędne podczas tej przypadłości, gdyż dochodzi do odwodnienia organizmu. W owocach baobabu znajdziemy sporą zawartość błonnika rozpuszczalnego i nierozpuszczalnego. Błonnik nierozpuszczalny przyczynia się do wzrostu korzystnych dla zdrowia bakterii probiotycznych tj. Lactobacillus oraz Bifidobacterium. Zastosowanie błonnika do potraw pozwala obniżyć ich indeks glikemiczny, a dodanie proszku z baobabu do pieczywa zmniejsza wzrostu poziomu cukru we krwi. Jest to szczególnie istotne dla osób zmagających się z cukrzycą, a także insulinoopornością.

Baobab w kuchni

Baobab posiada aromatyczne owoce, które mają słodkawy, jednak lekko cierpki smak podobny do cytrusów. Pudrowa konsystencja owocu sprawia, że wpisuje się om idealnie jako dodatek do owsianki, lodów, wypieków, puddingów, jogurtów, a także napojów. Owoce baobabu mają właściwości zagęszczające, w wyniku czego sprawdzą się do wyrobów dżemów, a także do zagęszczenia zup i sosów.