Prozopagnozja (ślepota twarzy) - przyczyny, objawy, leczenie

Małgorzata Karpińska / 11 kwietnia 2020

Ślepota twarzy to inaczej prozopagnozja polegająca na zaburzeniu widzenia. Osoba dotknięta tą przypadłością nie rozpoznaje ludzkich twarzy. Spotykając znajomych, wydaje mu się, że nigdy wczesnej ich nie widział. Problem ten dotyczy m.in. znanego aktora Brada Pitta.

Prozopagnozja (ślepota twarzy) - przyczyny, objawy, leczenie

Jaki są objawy?

Podstawowym objawem świadczącym o prozopagnozji jest nieumiejętność rozpoznawani a twarzy. Problem ten może dotyczyć znajomych chorego, jego bliskich, a nawet partnera. W ciężkich przypadkach osoba z tą przypadłością może nie rozpoznawać swojej twarzy. Bardzo często chorobie tej towarzyszy agnozja topograficzna, polegająca na nie rozpoznawaniu miejsc. Jest to dość niebezpieczne, gdyż osoba chora może mieć trudność z powrotem do domu. Kolejnym objawem jest trudność z rozróżnianiem rzeczy np. zwierząt, roślin itp.

Jakie są przyczyny rozwoju choroby?

Na chwilę obecną medycyna nie określiła konkretnych przyczyn tej choroby. Spekuluje się, że prozopagnpozja może być wynikiem nieprawidłowego funkcjonowania płata skroniowego lub ścieżek neuronowych. Miejsca te są odpowiedzialne za porównywanie obrazów, które widzimy w danym momencie z obrazami, które były wcześniej zapamiętane. Choroba ta może być spowodowana także uszkodzeniem kory wzrokowej, znajdującej się w prawej półkuli mózgowej, także  guzami mózgowymi pierwotnymi i przerzutowymi. Naukowcy twierdzą, że przyczyną choroby mogą być mutacje genetyczne i wady wrodzone. Prozopgnozja może być efektem wypadku, w którym doszło do uszkodzenia jednej z części mózgu związaniem z widzeniem.

Diagnostyka prozopagnozji twarzy

Podstawowym elementem diagnostyki ślepoty twarzy jest odpowiednio przeprowadzony wywiad lekarki. Istotne jest także wykonywanie testów Famous Face Test, polegających na wykonywaniu przez pacjenta zadań np. rozpoznanie twarzy bliskich mu osób na podstawie zdjęć. Sprawdzane są również zdolności pacjenta do zapamiętywania oraz odtwarzania pokazanych twarzy. Duże znaczeni ma również Benton Face Recognition Test, mający na celu dopasowanie do konkretnego zdjęcia twarzy innych, które przedstawiają te samą osobę uchwyconą np.w innej pozycji. Takie badania wykonują neurolodzy lub neuropsycholodzy.

Na czym polega leczenie?

Ślepota twarzy jest chorobą, której nie można wyleczyć, gdyż nie ma na nią żadnych leków oraz zabiegów. Jednak medycyna zna sposoby zmniejszające objawy tej przypadłości. W sytuacji, gdy jest ona spowodowana uszkodzeniem mózgu np. w wyniku udaru, zleca się choremu przyjmowanie leków poprawiających krążenie w mózgu. Często stosuje się również terapię psychologiczną ukierunkowaną na ćwiczenie pamięci i wprowadza działania, których celem jest umożliwienie rozpoznawania ludzi po różnych szczegółach np. po fryzurze, pieprzykach, tatuażach itp.

Nie ma żadnej metody, która pozwoli wyleczyć chorobę, w związku z tym rokowania nie są optymistyczne. Jednym ze sposobów zmniejszających uciążliwość objawów prozopagnozji jest wprowadzenie odpowiedniego leczenia farmakologicznego. Oczywiście, jeśli jest ono możliwe w danym przypadku. Ważna jest terapia psychologiczna i ćwiczenia pamięci. Dzięki takiemu postępowaniu możliwe jest zmniejszenie objawów choroby, które utrudniają codzienne funkcjonowanie.

W przypadku osób, u których ślepota twarzy ma podłoże genetyczne, nie ma możliwości wprowadzenia działań profilaktycznych zapobiegających chorobie. Natomiast w innych przypadkach można starać się chronić mózg przed udarem i różnego rodzaju urazami poprzez unikanie sytuacji niebezpiecznych.