Rwa kulszowa - przyczyny, objawy, leczenie

Małgorzata Karpińska / 5 maja 2016

Rwa kulszowa to przypadłość spowodowana podrażnieniem lub uszkodzeniem nerwu kulszowego, lub korzeni. Potocznie jest określana jako atak korzonków nerwowych ("korzonki"). Głównym objawem rwy kulszowej jest promieniujący ból występujący od okolicy lędźwiowo-krzyżowej do pośladków, jak i również wzdłuż tylnej lub tylno-bocznej powierzchni kończyny dolnej sięgając nawet do stopy.

Rwa kulszowa - przyczyny, objawy, leczenie

Rwa kulszowa - charakterystyka

Rwa kulszowa (ischialgia) jest zespołem uciążliwych objawów wynikających z ucisku nerwu kulszowego, który jest największym nerwem obwodowym znajdującym się w naszym organizmie. Nerw ten przebiega od tylnej części uda przez goleń do stopy. Rwa kulszowa objawia się drętwieniem, mrowieniem oraz bardzo silnym rwącym bólem w pośladku, który promieniuje na cała nogę. U niektórych pacjentów występują również objawy neurologiczne w postaci drętwienia nogi i opadania stopy. Typowym objawem świadczącym o występowaniu rwy kulszowej jest nagłe pojawienie się silnego bólu obejmującego okolicę lędźwiową oraz drętwienie poszczególnych odcinków kręgosłupa. Te dokuczliwe objawy są spowodowane mechanicznym naciskiem uszkodzonego dysku, czyli krążka międzykręgowego na korzenie nerwowe. W większości przypadków sytuacja taka jest wynikiem występowania zmian zwyrodnieniowych kręgosłupa, które nasilają się wraz z wiekiem.

Czym są korzonki?

Każdy z nas z pewnością spotkał się z potocznym określeniem korzeni nerwów rdzeniowych, czyli "korzonków", które są włóknami nerwowymi odchodzącymi od rdzenia kręgowego pomiędzy poszczególnymi kręgami. Po obu stronach rdzenia umiejscowione są dwa korzenie nerwowe, które tworzą nerw rdzeniowy. Takie położenie korzeni sprawia, że są one niezwykle wrażliwe na wszystkie zmiany zdrowia obejmujące kręgosłup i jego okolice. Dolegliwości korzonków powodują występowanie bardzo silnych nerwobóli.

Atak korzonków - rodzaje

Rwa ramienna - ten rodzaj rwy kulszowej objawia się promieniowaniem bólu od szyi do ramienia do końca ręki. Bardzo często towarzyszy jej uczucie mrowienia, drętwieniem. Także przykurcz i niedowład mięśni.

Rwa kulszowa - do objawów charakterystycznych dla rwy kulszowej jest ból w lędźwiach i pośladka, który przebiega wzdłuż całej nogi aż do palucha w stopie. Często rwie kulszowej towarzyszą parestezje, niedowłady oraz przykurcz mięśni.

Rwa udowa - obejmuje odcinek lędźwiowy i krzyżowy. Intensywny ból przebiega poprzednie ścianie nogi. U osób cierpiących na rwę udową może wystąpić przykurcz mięśni, niedowład, a także parestezje.

Jak objawia się rwa kulszowa?

Rwa kulszowa objawia się charakterystycznym bólem obejmującym dolną część kręgosłupa i promieniującym do pośladka, podudzia, a w niektórych przypadkach nawet do stopy. Osoby dotknięte tą przypadłością bardzo często mają problemy z poruszaniem się lub skarżą się na trudności z przyjęciem pozycji wyprostowanej. Ból towarzyszący rwie kulszowej może utrzymywać się od kilku dni, do kilku tygodni. Dolegliwości te mogą być odczuwalne tylko po jednej stronie ciała. Osoby cierpiące na rwę kulszową odczuwają nasilenie bólu podczas kichania i kaszlu. Taka sytuacja wynika z ucisku na nerw kulszowy, a w efekcie powoduje zwiększenie ciśnienia w płynie mózgowo-rdzeniowym.

W celu upewnienia się, czy dolegliwości bólowe są objawem rwy kulszowej, należy wykonać tzw. test Laségue’a. W tym celu kładziemy się na podłodze (na plecach) i powoli unosimy wyprostowaną nogę. W sytuacji, gdy przy kącie uniesienia poniżej 45 stopni występuje ból w odcinku lędźwiowym, który promieniuje aż do nogi, oznacza to, że jest to atak rwy kulszowej.

Jakie są przyczyny rwy kulszowej?

Ataki rwy kulszowej w dużej części są spowodowane wcześniejszymi zaniedbaniami, gdyż zazwyczaj kręgosłup wysyła dużo wcześniej sygnały świadczące o występujących problemach. Najczęściej rwa kulszowa jest wynikiem dyskopatii, która bardzo często jest początkowym stadium choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa.

Kręgosłup zbudowany jest z kręgów, pomiędzy którymi znajdują się krążki międzykręgowe. Bardzo często określane potocznie jako dyski. To dzięki nim nasz kręgosłup jest sprężysty i odporny na wstrząsy. Czasami zdarza się, że dyski przesuwają się poza oś kręgosłupa, w wyniku czego mogą wywierać nacisk nią korzonki nerwowe, co skutkuje powstaniem stanu zapalnego i dolegliwości bólowych.

Przesuwanie się krążków międzykręgowych poza oś kręgosłupa jest zazwyczaj spowodowane stopniowo postępującym procesem degeneracji tkanek dysków oraz ich deformacji. Taka sytuacja może doprowadzić do tzw. przepukliny dysku. Rwa kulszowa dotyczy również kobiet ciężarnych - w szczególności występuje ona w ostatnim trymestrze podczas, którego kręgosłup przyszłej mamy jest już mocno przeciążony. Czynnikiem sprzyjającym występowaniu rwy kulszowej jest również otyłość.

Leczenie rwy kulszowej

Zazwyczaj leczenie rwy kulszowej ma na celu odciążenie kręgosłupa. Osoby z tą przypadłością powinny przez kilka dni leżeć w pozycji na plecach, a pod kolanami mieć podłożoną poduszkę. Materac łóżka nie powinien być zbyt miękki, gdyż może to doprowadzić do nasilenia się dolegliwości bólowych. Po upływie 2 dni ból powinien stopniowo się zmniejszać. W sytuacji, gdy to nie nastąpi, konieczna jest wizyta u lekarza.