Smog - przyczyny, skutki i wpływ na organizm człowieka

Patrycja Deja / 19 lutego 2019

Od kilku lat Polska znajduje się w czołówce państw Unii Europejskiej pod względem zanieczyszczenia powietrza. Każdej zimy, kiedy sezon grzewczy jest już w pełni, słyszymy niepokojące sygnały i o złej jakości powietrza którym oddychamy. Z roku na rok jest coraz gorzej, w niektórych miastach Polski zanieczyszczenie jest kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt razy wyższe niż dopuszczalne normy. Z jednej strony chcemy oddychać świeżym powietrzem, z drugiej zaś mieć ciepło w domu. Ponadto z każdym rokiem stajemy się wygodniejsi.

Smog - przyczyny, skutki i wpływ na organizm człowieka

Kto odpowiada za smog

Każdego roku przybywa aut, coraz więcej ludzi opuszcza blokowiska na rzecz gustownych domków z ogródkiem i zwiększającą smog kotłownią. Ponadto wysokie ceny opału, który nie tylko jest wysokokaloryczny, ale też wypuszcza do atmosfery znacznie mniej szkodliwych substancji zmuszają cześć społeczeństwa do ogrzewania domów gorszymi jakościowo zamiennikami. Do tego dochodzą stare nawyki, takie jak spalanie śmieci, rozpalanie w piecu od plastiku i innych tworzyw sztucznych, które nie tylko mają brzydki zapach, są szkodliwe. Trudno tu mówić o jakiejś zmianie, taka sytuacja trwa od lat i każdego roku sami wytwarzamy smog. W związku z pogarszającą się jakością powietrza od ubiegłego roku coraz popularniejsze są maseczki filtrujące powietrze.

Co to jest smog?

Smog to mgła połączona z zanieczyszczeniami z atmosfery. Do złej jakości powietrza w największym stopniu przyczyniają się pyły i gazy wytwarzane podczas spalania węgla. Przypomnijmy, że surowiec ten jest nadal najczęściej wykorzystywanym źródłem ciepła w domu. Spaliny emitowane przez samochody i te wytwarzane na znacznie większą skalę przez przemysł również mają swój udział w złej jakości powietrza.

Ze względu na przyczyny powstawania smog dzielimy na:

- Smog klasyczny ( nazywany również londyńskim). Wszyscy pamiętamy zdziwienie Brytyjczyków i całego świata, na wiadomość że sławna londyńska mgła to niezdrowy smog. Smog klasyczny występuje występuje najczęściej w sezonie grzewczym w Polsce od później jesieni do wczesnej wiosny, podobnie jak w innych krach o umiarkowanym klimacie.

- Smog fotochemiczny, który występuje w miesiącach letnich kiedy temperatura powietrza przekracza 25 stopni. Jest zjawiskiem obecnym głównie w miastach i spowodowanym dużym natężeniem ruchu samochodowego. W Polsce ten rodzaj smogu występuje w Krakowie.

Co się kryje pod nazwą smog klasyczny

Niegroźnie brzmiący smog klasyczny jest zabójczą mieszanką związków chemicznych, które wdychamy przez całych okres grzewczy. Wśród substancji, które trafiają do naszego organizmu z powietrzem znajdziemy:

- pyły PM 10, PM 2,5 są widoczne gołym okiem w postaci popiołu, lub kurzu

- metale ciężkie

- benzopiren powstający podczas niecałkowitego spalania np.: drewna, odpadów, tworzyw sztucznych, a także podczas emisji spalin samochodowych. Substancja ta kumuluje się w organizmie, a kiedy osiągnie odpowiednie duże stężenie ma działanie rakotwórcze

- tlenki azotu, czyli nieorganiczne związki chemiczne zawierające tlenek azotu

- tlenki siarki, które rozpuszczają się w wodzie i stanowią realne zagrożenie dla człowieka, zwierząt, warzyw i roślin.

- Kadm, rtęć, ołów – jest to mieszanka metali ciężkich, które wywołują zatrucia organizmu, a intensywność objawów jest proporcjonalna do stężenia metali w organizmie.

- Tlenek węgla powodujący wytrącanie tlenu z krwiobiegu.

Wpływ smogu na organizm

Jak wynika z badań wszystkie substancje, gazy i metale ciężkie, które każdego dnia razem z zanieczyszczonym powietrzem trafiają do naszych organizmów mają działanie rakotwórcze. Z powodu smogu smogu rocznie umiera około 48 000 osób.

Krótkotrwały kontakt z zanieczyszczonym powietrzem wywołuje:

- stany zapalne gardła,

- górnych dróg oddechowych,

- zapalenie spojówek,

- astmatycy natomiast skarżą się na większą częstotliwość i silniejsze taki kaszlu

Długotrwałe wdychanie smogu zdaniem lekarzy wywołuje:

- raka płuc

- raka nerek

- nowotwory w obrębie jamy ustnej

Światowa Organizacja Zdrowia ostrzega, że wśród chorych na przewlekle obturacyjne choroby płuc na ogół brakuje czynnika wywołującego chorobę. Może nim być uwarunkowanie genetyczne, lub  palenie tytoniu. Skąd zatem tak duża liczba zachorowań wśród osób  z poza grup ryzyka ? Lekarze są zgodni brakującym czynnikiem może być zła jakość wdychanego powietrza. Idąc dalej tym tropem można wysunąć tezę, że wszyscy jesteśmy narażeni na Po CHP. Ponadto naukowcy ostrzegają, że długotrwałe wdychanie zanieczyszczonego powietrza może być przyczyną:

- choroby niedokrwiennej serca

- podwyższonego ciśnienia tętniczego

- zaburzeń rytmu serca

- w skrajnych przypadkach może być przyczyną nagłej śmierci.

Podobno zanieczyszczone powietrze może wpływa na zdrowie i rozwój płodu. Jak pokazują statystyki dzieci urodzone w miastach, w których smog przekracza normy bezpieczeństwa rodzą się słabsze i mniejsze.

Smog a uroda

Szkodliwe działanie smogu nie omija również naszej cery, włosów i paznokci. Ich stan jest znacznie gorszy zimą kiedy jakość powietrza pozostawia wiele do życzenia. Fryzjerzy alarmują, że w sezonie grzewczym włosy są znacznie bardziej przesuszone niż latem, kiedy są poddane ciągłej ekspozycji na słońce, wiatr i wodę morską.

Od paru lat smog przestał być problemem natury wyłącznie ekologicznej, zanieczyszczenie powietrza z każdym rokiem jest coraz większe i realnie zagraża zdrowiu i życiu. Dlatego oprócz odpowiedniej suplementacji, zmiany diety i kosmetyków niezbędna jest zmiana złych przyzwyczajeń użytkowników pieców węglowych.