Szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu

Patrycja Deja / 14 lutego 2019

Strach przed kleszczami i chorobami przez nie roznoszonymi każdego roku paraliżuje na przełomie kwietnia i maja, czyli w okresie kiedy głodne po zimie kleszcze są naprawdę agresywne. Jak pokazują badania co szósty kleszcz w Polsce jest nosicielem jednej z groźnych bakterii. Do niedawna mogliśmy jedynie liczyć na łut szczęścia, że nie spotkamy na swojej drodze kleszcza, lub że nie będzie on nosicielem żadnej groźnej dla człowieka bakterii.

Szczepienie przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu

Szczepionka na Kleszczowe Zapalenie Mózgu

Od kilku lat na rynku dostępna jest szczepionka chroniąca przed kleszczowym zapaleniem mózgu. Zdaniem specjalistów szczepionka na KZM chroni, aż w 99% przed zakażeniem flawiwirusem, czyli tym który wywołuje u człowieka kleszczowe zapalenie mózgu. Mimo, że KZM jest bardzo groźne w skutkach, nadal bardzo niewiele osób decyduje się na szczepienie. Stan ten częściowo wynika z niewiedzy, a częściowo z faktu, że szczepionka nie jest refundowana,  a jej cena nie jest niska.

Ciekawostką jest natomiast, że leśnicy już od 1993 roku są szczepieni przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu, a zachorowalność wśród tej grupy zawodowej spadła praktycznie do zera.

Kto może się zaszczepić?

Szczepienie na KZM jest podzielone na dwie grupy wiekowe. Szczepionka przeznaczona dla dzieci od 2 do 12 lat, w tej grupie podawana jest w trzech seriach po 0,25 ml i należy cykl ten powtórzyć po 3 latach, oraz w grupie od 12 lat do 49 lat, kiedy to podawane są  3 serie po 0,5 ml. W drugiej grupie szczepionych zaleca się powtarzalność szczepień co 5 lat. Lekarze ostrzegają, że preparat chroni jedynie przed KZM, nie zabezpiecza jednak przed boreliozą. Działanie szczepionki polega na czynny uodpornieniu organizmu na flawiwirus wywołujący kleszczowe zapalenie mózgu. Decyzję o szczepieniu najlepiej jest podjąć jeszcze zimą, gdyż szczepionkę należy przyjmować w okresie minimalnego ryzyka zakażenia się wirusem.

Szczepienie może wywołać skutki uboczne do których należą :

zaczerwienie w miejscu ukłucia

gorączka nawet do 38 C

bóle stawów i mięśni w okolicach karku

tkliwość w miejscu podania szczepionki

wymioty

dolegliwości przypominające początki grypy.

Dlaczego warto zaszczepić się przeciwko KZM?

Kleszczowe zapalenie mózgu jest wirusem, który atakuje już od 50 lat, pierwsze objawy zakażenia wirusem są bardzo często bagatelizowane i mylone z grypą, a należą do nich

dreszcze

gorączka

ból mięśni

ogólny spadek nastroju

Zdarza się jednak, że objawy przybierają charakter silniejszy i wymagają hospitalizacji. Wówczas chory cierpi na częste wymioty, bóle głowy i utraty przytomności. Kluczowa dla właściwej diagnozy w obu przypadkach jest informacja o ukąszeniu przez kleszcza wraz z podanie daty ukąszenia.

Jak wygląda diagnostyka?

W celu postawienia prawidłowej diagnozy lekarz powinien być poinformowany o fakcie ukąszenia przez kleszcza, gdyż objawy zarówno łagodne jak i nasilone występują również w przypadku innych chorób. Lekarz stawia diagnozę na podstawie wywiadu z pacjentem i badania krwi  na obecność przeciwciał IgM, które odpowiadający wirusowi TBEV tj. kleszczowego zapalenia mózgu.

Diagnoza to dopiero początek

Na chwilę obecną nie istnieje lekarstwo zwalczające kleszczowe zapalenie mózgu, leczenie jest objawowe i przebiega w warunkach szpitalnych. Lekarze upatrują jednak szansy w zwalczaniu wirusa właśnie w szczepionce, która odpowiednio wcześnie podana może zwalczyć flawiwirusa, lub złagodzić przebieg choroby i jej objawy. W Polsce istnieje grupa pacjentów, u których KZM zdiagnozowano dopiero po kilkudziesięciu lub kilkunastu latach,. Są to ludzie, którzy byli leczeni na przewlekłe bóle głowy, zapalenie stawów i wiele różnych chorób. Nie leczone KZM może prowadzić do :

niedowładu kończyn

zaniku mięśni

depresji

przewlekłych, niemalże nieustających bóli głowy.

Od 2016 roku szczepienie przeciwko Kleszczowemu Zapaleniu Mózgu ma tendencję wzrostową, coraz więcej osób za sprawą kampanii informacyjnych jest świadoma zagrożenia jakie wynika z ukąszenia przez kleszcza. Jeszcze kilka lat temu lekarze zalecali szczepionkę jedynie osobom należącym do podwyższonej grupy ryzyka, mieszkającym lub pracującym na terenach zalesionych. Jednak sytuacja się zmieniła, gdyż kleszcze coraz częściej można spotkać na terenach miejskich, w parkach, a nawet na osiedlowych trawnikach.