Uczulenie na słońce - przyczyny, objawy, leczenie

Małgorzata Karpińska / 5 maja 2020

Uczulenie na słońce to przypadłość, która w medycynie określana jest jako fotodermatoza. Według statystyk z problemem tym boryka się w Polsce około 2,5 mln osób. Objawy uczulenia mogą pojawiać się już wiosną. Niestety nie udało się określić mechanizmu odpowiadającego za występowanie alergii na promieniowanie ultrafioletowe. Nie ma również żadnego lekarstwa, które byłoby skuteczne w walce z alergią.

Uczulenie na słońce - przyczyny, objawy, leczenie

Uczulenie na słońce - objawy

W przypadku uczulenia na słońce alergenem są promienie słoneczne. W wyniku nadmiernej wrażliwości na ten czynnik fizyczny zaczynają pojawiać się objawy charakterystyczne dla tej przypadłości w postaci wysypki, plam, swędzącej pokrzywki, a także zaczerwienienia. W cięższych przypadkach na skórze mogą pojawić się niewielkie pęcherzyki. Takie zmiany występują jedynie w miejscach odkrytych i narażonych na działanie promieni słonecznych. Uczulenie na słońce może być przyczyną wystąpienia objawów ogólnoustrojowych np. gorączki, dreszczy oraz złego samopoczucia.

Alergia na słońce - przyczyny

Za alergię może odpowiadać wiele czynników, jednak zazwyczaj są to czynniki samoistne. W takie sytuacji mówi się o typowym uczuleniu. Zdarza się, że reakcja fotoalergiczna może być spowodowana zażyciem substancji, której działanie odpowiada za uwrażliwienie organizmu na słońce. Do pozostałych czynników odpowiadających za uczulenie na słońce można zaliczyć przyjmowanie niektórych leków i ziół, których skład wywołuje nadwrażliwość na promienie słoneczne. W związku z tym zawsze należy zapoznać się z ulotką dołączoną do preparatu.

Przyjmowanie leków hormonalnych, moczopędnych i na nadciśnienie tętnicze także może przyczynić się do wystąpienia alergii. Jeżeli na ulotce widnieje informacja o unikaniu ekspozycji na światło słoneczne, należy koniecznie się do tego zastosować. Uczulenie może być wywołane antybiotykami, w których w składzie znajduje się tetracyklina. Popularna aspiryna przyjmowana podczas m.in. podczas przeziębień może przyczynić się do pojawienia uciążliwej wysypki w momencie wyjścia na słońce. Osoby pijące dziurawiec, który jest popularnym ziołem stosowanych podczas problemów trawiennych lub stosowany jako zioło przeciwdepresyjne są narażone na wystąpienie alergii, gdyż zwiększa on ryzyko wystąpienia nadwrażliwości na słońce.

Kolejnym czynnikiem ryzyka jest ekspozycja twarzy na słońce po wykonanych zabiegach kosmetycznych. Dotyczy to w szczególności peelingów chemicznych, mikrodermabrazji itp., czyli zabiegów złuszczających naskórek.

Leczenie alergii na słońce

Tak jak w przypadku klasycznych alergii należy unikać alergenu wywołującego uczulenie. Dzięki odpowiedniej ochronie alergicy mogą spędzać czas na słońcu. Ważne jest, by takie osoby ubierały się lekko i przewiewnie, jednak strój musi zasłaniać ciało. Odpowiedni będzie długi rękaw i nakrycie głowy, które skutecznie osłoni twarz i szyję przed promieniowaniem słonecznym np. kapelusz z dużym rondem. Obowiązkowo należy stosować kremy z wysokim filtrem UV. Osoby cierpiące na alergię słoneczną powinny odpowiednio się suplementować. Ważne jest przyjmowanie selenu, który wykazuje działanie ochronne i przeciwutleniające. Istotny jest także beta-karoten, czyli barwnik pochłaniający promieniowanie UV.

W sytuacji, gdy dojdzie do wystąpienia objawów uczulenia, stosowane jest leczenie stricte objawowe opierające się na przyjmowaniu leków przeciwalergicznych. Dzięki nim możliwe jest złagodzenie uciążliwych objawów swędzenia, stanu zapalnego, a także zmian skórnych. W leczeniu symptomów uczulenia na słońce stosuje się również kremy oraz maści, wykazujące działanie nawilżające i natłuszczające. W poważniejszych przypadkach lekarz może zalecić stosowanie leków przeciwmalarycznych.

Perfumy, a słońce

Osoby uczulone na słońce powinny unikać stosowania perfum na szyję i dekolt, gdyż w wyniku działania promieniowania ultrafioletowego w tych miejscach mogą wystąpić ciemne plamy. Taka sytuacja jest wynikiem tego, że perfumy należą do grupy substancji chemicznych wykazujących działania uwrażliwiające na słońce. W wyniku działania promieni UV następuje reakcja pomiędzy składnikami perfum a melanocytami znajdującymi się w skórze.

Uczulenie na słońce u dzieci

Zdarza się, że u dzieci, u których zastosowano kremy z wysokim filtrem, po kilkugodzinne ekspozycji na słońce może wystąpić czulenie. Tak jak w przypadku osób dorosłych dochodzi do pojawienia się wysypki, czyli rumienia posłonecznego. Jest to reakcja skóry na działanie promieni UV. Nasilenie takiej reakcji jest uzależnione od grubości skóry, a także ilości melaniny, która jest w niej zawarta. W odróżnieniu od osób dorosłych skóra dziecka jest delikatniejsza i cieńsza, w związku z tym są one bardziej narażone na wystąpienie alergii na słońce.

Przed wyjściem na słońce ciało dziecka powinno być posmarowane kremem z filtrem SPF 50, czyli tzw. blokerem. Taka czynność powinna być powtarzana co 3 godziny i po każdym wejściu do wody. Kremy powinny być przeznaczone wyłącznie dla dzieci, gdyż preparaty te nie podrażniają ich wrażliwej skóry. Ważne jest także zorganizowanie zacienionego miejsca na plaży np. pod parasolem.