Urosepsa (posocznica moczowa) - objawy, diagnoza, leczenie

Małgorzata Florków / 23 grudnia 2019

Urosepsa jest bakteryjnym zakażeniem ogólnoustrojowym, które jest wynikiem choroby układu moczowego. Przypadłość ta może dotyczyć dzieci, a także osób dorosłych. wyróżnia się kilka przyczyn odpowiedzialnych za wystąpienie urosepsy tj. przerost prostaty, refluks, i kamica. Choroba ta charakteryzuje się szybkim rozwojem i może zagrażać życiu pacjenta.

Urosepsa (posocznica moczowa) - objawy, diagnoza, leczenie

Co to jest posocznica moczowa?

Urosepsa jest chorobą, która charakteryzuje się obecnością bakterii w krwi. Jej przyczyną są infekcje układu moczowego, które skutkują przedostaniem się bakterii do krwi. Rozwijające się i szybko namnażające bakterie wytwarzają produkty przemiany materii, które są bardzo szkodliwe dla organizmu człowieka. Sepsa jest zespołem objawów, który jest efektem nadmiernej reakcji organizmu na występujące zakażenie. Choroba ta zazwyczaj postępuje bardzo szybko, a stan osoby chorej może diametralnie zmienić się w ciągu kilku godzin. Jeśli dojdzie do ciężkiej sepsy, występuje realne zagrożenie życia. Taki stan wymaga odpowiedniej opieki medycznej i zastosowania intensywnej antybiotykoterapii. W takich przypadkach kluczowe jest określenie rodzaju występujących bakterii i przyczyny odpowiedzialnej za rozwój sepsy.

Zakażenie charakteryzuje się obecnością drobnoustrojów w drogach moczowych. Zazwyczaj przebiega w łagodny sposób. Zdarza się, że występowanie niektórych czynników tj. kamica moczowa, przerost prostaty, ciąża, a brak leczenia infekcji układu moczowego może doprowadzić do rozwoju urosepsy, czyli najcięższego rodzaju zakażenia krwi. Urosepsa jest chorobą, która może dotyczyć również dzieci. Bardzo często jest ona wynikiem występowania wrodzonych wad układu moczowego. Dzięki wczesnemu rozpoznaniu i zastosowaniu odpowiednich leków można zapobiec wystąpieniu poważnych uszkodzeń w organizmie i zmniejszyć ryzyko zgonu.

Jakie są przyczyny choroby?

Do przyczyn etiologicznych wywołujących sepsę zalicza się bakterie gram ujemne: Escherichia coli, Proteus, Enterobacter, a także Klebsiella. Urosepsa może być wywołana także bakteriami niefermentującymi tj. Pseudomonas spp, w sporadycznych przypadkach choroba może być wywołana grzybami-Candida albicans.

Do czynników wywołujących zaburzenia odpływu moczu zalicza się również zwężenie dróg moczowych, refluks moczowodowy oraz pęcherz nurogenny. Czasami zdarza się, że urosepsa jest powikłaniem po zabiegach w obrębie dróg moczowych, czyli najczęściej po cewnikowaniu pęcherza moczowego. W wyniku wprowadzania cewnika do pęcherza zachodzi ryzyko przedostania się chorobotwórczych bakterii.

Zwiększone ryzyko wystąpienia urosepsy występuje u osób z obniżona odpornością, zażywających leki immunosupresyjne, a także zmagających się z niewydolnością nerek, cukrzyca i uzależnionych od alkoholu. Zwiększone ryzyko choroby występuje także u osób starszych.

Posocznica moczowa u dzieci

W przypadku dzieci ciężko rozpoznać posocznicę moczową, jednak jeśli występują trzy objawy z niżej wymienionych, może zachodzić prawdopodobieństwo występowania choroby.

- wymioty, wzdęcie brzucha,

- brak chęci do ssania,

- obniżenie temperatury lub gorączka,

- wystąpienie wysypki wybroczynowej, rumienia i bladości,

- bezdech lub przyśpieszony oddech,

- uczucie niepokoju,

- zmiana zachowania,

- niechęć do zabawy.

Czynniki sprzyjające wystąpieniu infekcji dróg moczowych:

Do czynników, które sprzyjają wystąpieniu infekcji dróg moczowych oraz ich nawrotów można zaliczyć:

- występowanie wad układu moczowego,

- zaburzenia defekacji w postaci zaparć,

- nietrzymanie stolca i brak odpowiednich nawyków higienicznych,

- występowanie owsików,

- dna moczanowa,

- cukrzyca,

- długotrwała antybiotykoterapia

Wraz z nawracającymi zakażeniami dróg moczowych rośnie ryzyko wystąpienia urosepsy.

Jak rozpoznać urosepsę?

W początkowym rozwoju zakażenia dochodzi do wzrostu temperatury ciała powyżej 38 stopni  Celsjusza lub jej spadku poniżej 36 stopni Celsjusza. Charakterystycznym objawem jest przyśpieszenie akcji serca i oddechu. U osoby chorej pojawia się uczucie niepokoju, utrudniony kontakt, dolegliwości bólowe brzucha, nudności, a nawet wymioty i biegunka.

Zakażenie może spowodować także spadek ciśnienia. Jeśli dojdzie do niewydolności lub nieodwracalnego uszkodzenia nawet jednego narządu stan te określany jest jako ciężką sepsa, która wywołuje poniższe objawy:

- zaburzeni czynności układu krążeniowo-oddechowego,

- niewydolność nerek,

- niewydolność wątroby,

- kwasica metaboliczna

Charakterystycznym objawem jest wystąpienie zmian na skórze w postaci plam lub wysypki. Stan ten jest wynikiem namnażania się toksycznych metabolitów. Jeśli pacjent ma zbyt niskie ciśnienie tętnicze, którego nie można ustabilizować poprzez przetaczanie dożylnie płynów dochodzi do tak zwanego wstrząsu septycznego.

Rozpoznanie urosepsy i leczenie

W przypadku zauważenia wyżej wymienionych objawów konieczne jest natychmiastowe skonsultowanie się z lekarzem specjalistą, który zleci wykonanie badań niezbędnych do postawienia diagnozy i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Do takich badań zalicza się morfologię krwi z rozmazem, badanie moczu, posiew z krwi, określenie poziomu glukozy, a także dokonuje się oceny czynników, które wskazują na wystąpienie stanu zapalnego. Dzięki wykonaniu posiewu krwi można wykryć bakterie. O ryzyku występowania urosepsy może świadczyć nieprawidłowa ilość białych krwinek, wysoki marker stanu zapalnego, a także niska liczba płytek krwi. Najważniejszym badaniem, którego wynik potwierdza Urosepsę jest posiew krwi, który wychodzi dodatni. Oznacza to, ze w krwi znajdują się bakterie. Do postawienia odpowiedniej diagnozy zaleca się również wykonanie tomografii komputerowej, USG i RTG.

W przypadku potwierdzenia urosepsy wprowadza się antybiotykotyerapię połączaną ze zwalczaniem gorączki, dolegliwości bólowych, problemów z oddychaniem i niskim ciśnieniem tętniczym. Do momentu, gdy lekarz nie otrzyma wyników posiewu krwi, które jednoznacznie potwierdzą urosepsę stosuje się antybiotyki, które mają szeroki zakres działania. Do takiej grupy leków zalicza się efalosporyny III generacji. U dzieci chorych na urosepsę stosuje się dwa antybiotyki jednocześnie, najczęściej należą do grupy aminoglikozydów i penicylin. Jeśli u pacjenta występuje ciężka sepsa i wstrząs septyczny leczenie odbywa się na oddziale intensywnej terapii.